İçeriğe geç
Op. Dr. Hakkı YıldırımOrtopedi ve Travmatoloji (ana sayfa)

İyileşme ve günlük yaşam4 dakikalık okuma

Ortopedik ameliyat sonrası rehabilitasyon: ilk haftalar ve uyarı belirtileri

Ortopedik ameliyattan sonra iyileşmenin önemli bir kısmı rehabilitasyonla sağlanır. Bu yazıda diz ve kalça protezi, omuz ameliyatları ve ön çapraz bağ rekonstrüksiyonundan sonraki ilk haftalarda genel olarak neler beklendiğini ve hangi belirtilerde hemen başvurmanız gerektiğini bulabilirsiniz.

Hazırlayan: Editör ekibi · Tıbbi inceleme: Op. Dr. Hakkı Yıldırım

Bu sayfada · 7 başlık
Diz ekleminin üç boyutlu temsili görseli
Temsili görsel, yapay zekâ ile üretilmiştir.

Ameliyat, tedavinin yalnızca bir aşamasıdır. Eklemin hareketini, kas gücünü ve günlük yaşamdaki bağımsızlığınızı geri kazanmanız büyük ölçüde ameliyattan sonraki rehabilitasyona bağlıdır. Aşağıdaki süreler kaynaklarda bildirilen genel çerçevedir; sizin programınızı ameliyatınızın türüne ve durumunuza göre cerrahınız ve fizyoterapistiniz belirler.

Rehabilitasyon ne zaman başlar?

Rehabilitasyon çoğu zaman sanıldığından erken başlar. NICE'a göre kalça, diz veya omuz protezinden sonra fizyoterapist ya da ergoterapist eşliğinde rehabilitasyona mümkünse ameliyat günü, en geç 24 saat içinde başlanmalıdır. Program; günlük yaşam aktivitelerini, bir ev egzersiz programını ve kalça ile dizde ayağa kalkıp yürümeyi (mobilizasyon) içerir. Günlük yaşamda zorlanan veya kendi başına ilerleyemeyen kişilere denetimli grup ya da bireysel rehabilitasyon sunulmalıdır.

Kalça kırığı ameliyatından sonra da fizyoterapi değerlendirmesi ve mobilizasyon ertesi gün başlar ve en az günde bir kez sürdürülür.

Fizyoterapi; egzersiz, elle tedavi ve eğitimle ağrıyı ve hareket sorunlarını ele alır. Hastaneden çıktıktan sonra size genellikle evde sürdüreceğiniz egzersizler verilir.

Hazırlık ameliyattan önce başlar

NICE'a göre kalça veya diz protezinden önce hastalara egzersiz ile kilo, beslenme ve sigarayı bırakma gibi yaşam tarzı konularında öneriler verilmelidir. Ameliyattan önce alternatifler, olası yararlar, riskler ve ileride ek ameliyat gerekip gerekmeyeceği de sizinle konuşulmalıdır.

Diz protezinden sonra ilk haftalar

  • Egzersizler ameliyattan hemen sonra, derlenme odasında başlayabilir. Cerrahınız veya fizyoterapistiniz günde 20-30 dakika ya da günde 2-3 kez egzersiz önerebilir.
  • İlk dönemde günde 2-3 kez, 30'ar dakika yürümeniz önerilebilir.
  • Yürüteçten tek koltuk değneğine veya bastona geçiş çoğunlukla 2-3. haftada olur. NHS'ye göre yaklaşık 6 hafta sonra yardımcı olmadan yürümeyi deneyebilirsiniz.
  • Merdiven çıkarken sağlam bacak önde, inerken ameliyatlı bacak önde olmalıdır.
  • Hafif ayak bileği ağırlıkları ve sabit bisiklet genellikle 4-6. haftada eklenir.
  • Kompresyon çorabı çoğunlukla en az 6 hafta kullanılır.
  • İlk 3 ay ağır ev işlerinden kaçınmanız önerilir.
  • Araç kullanımına total protezde en az 6, kısmi protezde en az 3 hafta sonra dönülebilir. İşe dönüş yaklaşık 6-12 hafta sürer.

Tam iyileşme birkaç ay sürer. Ayrıntılar için diz protezi sayfasına bakabilirsiniz.

Kalça protezinden sonra ilk haftalar

Kalça protezinden sonra özellikle ilk 6 hafta bazı hareketlere dikkat etmeniz istenir:

  • Bacak bacak üstüne atmayın.
  • Kalçanızı 90 dereceden fazla bükmeyin.
  • Alçak sandalye ve alçak klozetten kaçının.
  • Her gün yürüyün.

NHS'ye göre araç kullanımına en az 6 hafta sonra, işe yaklaşık 6 hafta sonra, cinsel ilişkiye 6-8 hafta sonra dönülebilir. Ayrıntılar için kalça protezi sayfasına bakabilirsiniz.

Omuz ameliyatlarından sonra

Rotator manşet tamiri

Omuz genellikle 4-6 hafta askıda tutulur. Bu dönemde omuz, kaslar çalıştırılmadan dışarıdan yardımla hareket ettirilir (pasif hareket). Aktif hareketlere yaklaşık 4-6. haftada, güçlendirme egzersizlerine yaklaşık 8-12. haftada geçilir. Çoğu hasta 4-6 ayda işlevsel hareket açıklığına ve yeterli kas gücüne ulaşır. Bkz. rotator manşet yırtığı.

Omuz protezi

Askı yaklaşık 2-6 hafta kullanılır. Yemek yeme, giyinme ve kişisel bakım gibi işler çoğunlukla yaklaşık 2 haftada yapılabilir hale gelir. Araç kullanımına 2-6 hafta sonra dönülebilir. Ev egzersizleri en az bir ay boyunca günde 2-3 kez sürdürülür. Temas sporları ve tekrarlayan ağır kaldırma işlerinden kaçınılması önerilir.

Artroskopik ameliyatlardan sonra

Artroskopi (kamerayla yapılan kapalı eklem cerrahisi) sonrasında çoğu hasta aynı gün eve döner; iyileşme, yapılan işleme göre 1 hafta ile birkaç ay arasında değişir.

  • Diz artroskopisi: Çoğu kişi 6-8 hafta içinde fiziksel aktivitelerinin çoğuna döner. Menisküsün hasarlı parçasının düzeltildiği işlemden (kısmi menisektomi) sonra hemen yük verilebilir ve iyileşme yaklaşık 3-6 hafta sürer. Menisküs dikildiyse (tamir) rehabilitasyon yaklaşık 3-6 ay sürer. Bkz. diz artroskopisi.
  • Kalça artroskopisi: Kapsamlı işlemlerden sonra 1-2 ay koltuk değneği kullanılabilir. Fizik tedavi genellikle 6-12 hafta sürer; yoğun aktivite ve spora dönüş yaklaşık 12 hafta sonra planlanır. Bkz. kalça artroskopisi.

Ön çapraz bağ rekonstrüksiyonundan sonra

İlk 7-10 günde yara bakımı, dizi tam düzleştirmek ve uyluk ön kasının (kuadriseps) kontrolünü yeniden kazanmak hedeflenir. Ardından şişliği azaltma, tam hareket açıklığı ve kas güçlendirme aşamaları gelir. Spora dönüş için ağrı ve şişliğin olmaması, tam hareket, yeterli kuvvet ve denge gibi ölçütler aranır; çoğu hasta 6-12 ayda tam olarak spora döner. Bkz. ön çapraz bağ yaralanması.

Hangi belirtilerde hemen başvurmalısınız?

Aşağıdaki belirtiler bir komplikasyonun işareti olabilir ve beklemeden değerlendirilmelidir.

Pıhtı belirtileri

Tek bacakta zonklayıcı ağrı, şişlik ve renk değişikliği bacak toplardamarında pıhtı (derin ven trombozu) belirtisi olabilir; hemen değerlendirilmelisiniz. Buna nefes darlığı veya göğüs ağrısı eşlik ediyorsa pıhtı akciğere gitmiş olabilir (akciğer embolisi): 112'yi arayın. Ameliyat pıhtı riskini artırır ve pıhtı taburcu olduktan haftalar sonra da gelişebilir.

Enfeksiyon belirtileri

Yüksek ateş, şiddetli veya giderek artan eklem ağrısı, yaradan kötü kokulu akıntı, yayılan kızarıklık ya da şişlik ve eklem çevresinde uyuşma varsa hemen doktorunuza veya hastaneye başvurun. Protezli eklemde ani başlayan şiddetli ağrı, sıcaklık, şişlik ve ateş eklem enfeksiyonunu (septik artrit) düşündürür. Protezli kişilerde bu risk daha yüksektir ve bazen protezin çıkarılması gerekebilir; bu nedenle bu belirtilerde beklemeyin.

Alçı, atel veya sıkı bandaj altında artan ağrı

Alçı, atel veya sıkı bandaj altında giderek artan şiddetli ağrı, uyuşma, karıncalanma veya güçsüzlük kompartman sendromu (kas bölmesinde basıncın artması) belirtisi olabilir ve acil cerrahi gerektirebilir. Beklemeden acil servise başvurun.

Sık sorulan sorular

Ameliyattan sonra egzersize ne zaman başlanır?

Kalça, diz veya omuz protezinden sonra rehabilitasyona mümkünse ameliyat günü, en geç 24 saat içinde başlanması önerilir. Egzersizlerin türünü ve miktarını cerrahınız ve fizyoterapistiniz belirler.

Diz protezinden sonra ne zaman araba kullanabilirim?

NHS'ye göre total diz protezinden en az 6 hafta, kısmi diz protezinden en az 3 hafta sonra. Araç kullanmaya başlamadan önce doktorunuzla konuşun.

Kalça protezinden sonra hangi hareketlerden kaçınmalıyım?

Özellikle ilk 6 hafta bacak bacak üstüne atmamanız, kalçanızı 90 dereceden fazla bükmemeniz ve alçak sandalye ile alçak klozetten kaçınmanız istenir. Her gün yürümeniz ise önerilir.

Ameliyattan sonra pıhtı riski ne zamana kadar sürer?

Pıhtı taburcu olduktan haftalar sonra da gelişebilir. Diz protezinden sonra kompresyon çorabı çoğunlukla en az 6 hafta kullanılır. Tek bacakta ağrı ve şişlik fark ederseniz hemen değerlendirilmelisiniz; nefes darlığı veya göğüs ağrısı varsa 112'yi arayın.

İlgili tedavi sayfaları

Kaynaklar

18 kaynağı göster
  1. Joint replacement (primary): hip, knee and shoulder (NG157) (yeni sekmede açılır) (NICE)
  2. Hip fracture: management (CG124) (yeni sekmede açılır) (NICE)
  3. Physiotherapy (yeni sekmede açılır) (NHS)
  4. Total Knee Replacement Exercise Guide (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
  5. Recovering from a knee replacement (yeni sekmede açılır) (NHS)
  6. Recovering from a hip replacement (yeni sekmede açılır) (NHS)
  7. Total Hip Replacement (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
  8. Rotator Cuff Tears: Surgical Treatment Options (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
  9. Shoulder Joint Replacement (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
  10. Arthroscopy (yeni sekmede açılır) (NHS)
  11. Knee Arthroscopy (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
  12. Meniscus Tears (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
  13. Hip Arthroscopy (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
  14. Hip Arthroscopy (yeni sekmede açılır) (Cleveland Clinic)
  15. ACL Injury: Does It Require Surgery? (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
  16. DVT (deep vein thrombosis) (yeni sekmede açılır) (NHS)
  17. Septic arthritis (yeni sekmede açılır) (NHS)
  18. Compartment syndrome (yeni sekmede açılır) (NHS)

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel değerlendirmenin yerini tutmaz. Hangi tedavinin size uygun olduğuna, muayene ve gerekli tetkiklerden sonra birlikte karar verilir.

Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.

Tıbbi içerik Op. Dr. Hakkı Yıldırım tarafından incelendi: 20 Ekim 2026. Son güncelleme: 20 Ekim 2026.

İlgili yazılar

Muayene ve randevu

Güncel muayene günleri ve randevu bilgisi için lütfen telefonla ulaşın.