Omurga · Hastalık / sorun
Boyun ağrısı ve boyun fıtığı
Boyun ağrısı çoğunlukla kas zorlanması, duruş bozukluğu veya yaşa bağlı aşınmayla ilişkilidir ve çoğu birkaç haftada geçer. Boyun fıtığı bir sinir köküne baskı yaparsa ağrı kola yayılır. El becerisinde azalma veya yürüme bozukluğu omurilik basısının işareti olabilir.
Tıbbi inceleme: 9 Kasım 2026Editör: Op. Dr. Hakkı Yıldırım
- Sık belirtiler
- Boyun ağrısı, kola yayılan ağrı, parmaklarda uyuşma
- Tanı
- Öykü ve muayene; gerektiğinde MR ve EMG
- Tedavi
- Hareketli kalma, fizyoterapi, ilaç; seçilmiş durumda cerrahi
- Uyarı belirtisi
- El becerisinde azalma, denge ve yürüme bozukluğu
Bu sayfada · 10 başlık
Boyun ağrısının nedenleri ve seyri
Boyun ağrısının sık nedenleri şunlardır:
- Kas ve bağ zorlanmaları
- Uzun masa başı çalışma gibi duruş (postür) bozuklukları
- Boynun uygunsuz bir pozisyonda uyuması
- Yaşa bağlı aşınma (servikal spondiloz)
- Sinir sıkışması
- Başın ani öne-arkaya savrulması (whiplash) gibi yaralanmalar
Çok nadiren enfeksiyon veya tümör gibi ciddi bir neden bulunur. Yaşa bağlı aşınma çok yaygındır: 60 yaş üstündeki kişilerin %85'inden fazlasını etkiler ve disklerdeki değişiklikler genellikle 40 yaşından sonra başlar. Orta yaş ve üzerindeki kişilerin neredeyse yarısında belirti vermeyen disk aşınması ve sinir sıkışması görülür; yani aşınma her zaman ağrıya yol açmaz.
Boyun ağrısının çoğu birkaç hafta içinde geçer. Zorlanma ve strese bağlı ağrı genellikle 1-2 haftada azalır, ancak tamamen geçmesi birkaç ay sürebilir. Üç aydan uzun süren ağrı kronik boyun ağrısı olarak adlandırılır.
Boyun ağrısında kendi kendine bakım
Yeni başlayan ve uyarı belirtisi olmayan boyun ağrısında aşağıdaki öneriler yardımcı olabilir. Ağrı birkaç hafta içinde düzelmezse hekime başvurun.
Önerilir
- Boynunuzu hareket ettirmeye devam edin
- Alçak ve sert bir yastık kullanın
- Ağrılı bölgeye sıcak veya soğuk uygulayın
- Boyun esneklik egzersizleri yapın
- Gerekirse ağrı kesici veya ibuprofen jel kullanın
Kaçınılmalı
- Hekim önermedikçe boyunluk kullanmak; uzun süreli kullanım boyun kaslarını zayıflatabilir
- Omurilik basısı şüphesi varken boyun manipülasyonu (kiropraktik) yaptırmak
- Ciddi bir kaza sonrası boynu, eğitimli kişilerce sabitlenmeden hareket ettirmek
Boyun fıtığı ve servikal radikülopati
Servikal radikülopati, boyundan çıkan bir sinir kökünün sıkışmasıdır. Gençlerde daha sık nedeni boyun fıtığıdır (servikal disk hernisi); ileri yaşta ise disk yüksekliğinin azalması ve kemik çıkıntıları sinir köküne baskı yapabilir.
Belirtiler
- Boyundan omuza, kola ve ele, sinirin dağılımına uygun yayılan yanıcı veya keskin ağrı
- Boynu geriye atma, başı çevirme veya ıkınmayla artan ağrı
- Parmaklarda karıncalanma, kolda uyuşma
- Omuz, kol veya elde güçsüzlük
Bazı hastalar elini başının üstüne koyduğunda ağrının azaldığını fark eder.
Seyir
Hastaların büyük kısmı zamanla, çoğu kez özel bir tedavi gerekmeden düzelir. Belirtiler ileride tekrarlayabilir, ancak genellikle yine kendiliğinden geçer.
Servikal miyelopati: boyunda omurilik basısı
Servikal spondilotik miyelopati, boyundaki yaşa bağlı aşınmanın omuriliği sıkıştırmasıdır. Çoğunlukla 40 yaş üstünde görülür ve belirtiler genellikle yıllar içinde yavaşça ilerler. Sinir kökü sıkışmasından farklı olarak omuriliği etkilediği için ellerde beceri kaybının yanında denge ve yürüme de bozulabilir.
Hafif durumlarda ameliyatsız yöntemler şikâyetleri azaltabilir, ancak daralmış kanalı genişletmez; epidural enjeksiyon nadiren kullanılır. Bu nedenle miyelopati genel olarak cerrahi değerlendirme gerektiren bir durumdur. Omurilik basısı olan kişilere kiropraktik manipülasyon uygulanmamalıdır.
Hemen başvurmanız gereken belirtiler
Aşağıdaki belirtilerde gecikmeden hekime başvurun. Kaza sonrası boyun ağrısı ya da bağırsak veya mesane kontrol kaybı varsa 112'yi arayın veya acil servise başvurun; acil servise kendiniz araç kullanarak gitmeyin.
- El becerisinde azalma: yazı yazma veya düğme ilikleme gibi işlerde zorlanma
- Denge ve yürüme bozukluğu, sık düşme
- Kollarda, ellerde veya bacaklarda uyuşma, karıncalanma, güçsüzlük ya da koordinasyon kaybı
- Kaza veya düşme sonrası boyun ağrısı
- Bağırsak veya mesane kontrol kaybı
- Ateş, titreme veya açıklanamayan kilo kaybıyla birlikte boyun ağrısı
- Baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı veya kusmayla birlikte boyun ağrısı
- Hareketle değişmeyen sürekli ağrı ya da ağrı kesiciye rağmen bir hafta içinde düzelmeyen ağrı
Değerlendirme
Boyun ağrısında tanı için çoğu zaman öykü ve muayene yeterlidir.
- 01
Öykü ve muayene
Ağrının başlangıcı, kola yayılıp yayılmadığı, uyuşma ve güçsüzlük sorgulanır. Boyun hareketleri, kas gücü, his ve refleksler değerlendirilir; reflekslerde artış omurilik basısını düşündürebilir.
- 02
Ciddi nedenlerin dışlanması
Önce omurilik basısı, enfeksiyon veya kanser gibi ciddi nedenlerin olmadığından emin olunur.
- 03
Görüntüleme gerektiğinde
Ciddi bir yaralanma şüphesi veya düzelmeyen şiddetli ağrı yoksa görüntüleme genellikle gerekmez. Röntgen dizilimi, kırığı ve kireçlenmeyi; MR omuriliği, sinirleri ve yumuşak dokuları gösterir. MR yapılamıyorsa BT kullanılabilir.
- 04
EMG ve sinir iletim çalışmaları
Kola yayılan ağrının omuz sorunları, kalp hastalığı veya dirsek ve bilekte sinir sıkışması gibi başka nedenleri de olabilir. Bu testler, boyundaki sinir kökü sıkışmasını bu durumlardan ayırt etmeye yardımcı olur.
Tedavi seçenekleri
Boyun ağrısı ve boyunda sinir sıkışmasında tedavi çoğunlukla ameliyatsızdır. Aşağıdaki cerrahi yöntemler genel bilgilendirme amaçlıdır; omurga ameliyatları, omurga cerrahisi alanında çalışan beyin ve sinir cerrahisi veya ortopedi uzmanlarınca planlanır.
-
Rehabilitasyon
Fizyoterapi ve egzersiz
Fizyoterapist eşliğinde egzersizler ve gerekirse traksiyon (boynun hafifçe çekilmesi) uygulanır; genellikle ev egzersizleri de verilir.
- Hangi durumlarda?
- Birkaç hafta içinde düzelmeyen boyun ağrısında ve boyunda sinir sıkışmasında.
- Bilinmesi gerekenler
- Sinir sıkışmasında ağrılı dönemde kısa süreli yumuşak boyunluk kullanılabilir; uzun süreli kullanım kasları zayıflatır.
-
Ameliyatsız tedavi
İlaçlar
Steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçlar (NSAİİ) kullanılabilir. Boyunda sinir sıkışmasında kısa süreli ağızdan steroid, çok şiddetli ağrıda ise kısa süreli güçlü ağrı kesiciler (opioidler) verilebilir.
- Hangi durumlarda?
- Ağrının belirgin olduğu dönemlerde.
- Bilinmesi gerekenler
- Güçlü ağrı kesiciler yalnızca kısa süreli kullanılır; ilaç seçimi hekim değerlendirmesiyle yapılır.
-
Enjeksiyon tedavisi
Steroid enjeksiyonları
Sinir kökünün çevresine epidural ya da foraminal (sinirin omurgadan çıktığı delik çevresine) veya faset eklem içine kortizon enjeksiyonu yapılabilir.
- Hangi durumlarda?
- Boyunda sinir sıkışmasında, sinir iyileşene kadar ağrıyı azaltmak amacıyla.
- Bilinmesi gerekenler
- Amaç ağrıyı sinir iyileşene kadar azaltmaktır. Servikal miyelopatide epidural enjeksiyon nadiren kullanılır.
-
Açık cerrahi
Önden disk çıkarılması ve füzyon (ACDF)
Boynun önünden yapılan bir kesiyle sinire baskı yapan disk çıkarılır ve iki omur birbirine kaynaştırılır. Boyunda sinir sıkışması için en sık uygulanan ameliyattır.
- Hangi durumlarda?
- Ameliyatsız tedaviye rağmen süren veya kötüleşen sinir belirtilerinde; servikal miyelopatide.
- Bilinmesi gerekenler
- Genellikle bir gece hastanede kalınır. Ameliyattan sonraki birkaç hafta yutma güçlüğü ve ses kısıklığı sıktır. Hareket ve güçlendirme egzersizlerine yaklaşık 4-6. haftada başlanır; masa başı işe günler ya da haftalar içinde, tüm aktivitelere yaklaşık 3-4 ayda dönülür. Füzyonun sağlamlaşması 6-12 ay sürer.
-
Açık cerrahi
Yapay disk protezi ve arkadan laminoforaminotomi
Yapay disk protezinde çıkarılan diskin yerine, hareketi korumayı amaçlayan bir protez yerleştirilir. Arkadan laminoforaminotomide ise boynun arkasından girilerek sinirin çıktığı delik genişletilir; çoğunlukla füzyon gerekmez.
- Hangi durumlarda?
- Seçilmiş hastalarda ACDF'ye alternatif olarak.
- Bilinmesi gerekenler
- Yapay disk protezinin uzun dönem sonuçları araştırılmaktadır.
Sık sorulan sorular
Boyun ağrısında MR gerekir mi?
Çoğu zaman gerekmez. Ciddi bir yaralanma şüphesi veya düzelmeyen şiddetli ağrı yoksa öykü ve muayene genellikle yeterlidir. Kola yayılan ağrıyla birlikte güçsüzlük varsa, şikâyetler düzelmiyorsa veya omurilik basısından şüpheleniliyorsa MR istenebilir. Belirti vermeyen disk aşınması çok yaygın olduğu için MR bulguları muayeneyle birlikte değerlendirilir.
Boyunluk kullanmalı mıyım?
Hekiminiz önermedikçe boyunluk kullanmanız önerilmez; boynunuzu hareket ettirmeye devam etmeniz önerilir. Sinir sıkışmasında kısa süreli yumuşak boyunluk kullanılabilir, ancak uzun süre kullanılması boyun kaslarını zayıflatır.
Boyun fıtığı ameliyat gerektirir mi?
Çoğu zaman hayır. Boyunda sinir sıkışması olan hastaların büyük kısmı zamanla düzelir. Cerrahi; ameliyatsız tedaviye rağmen süren veya kötüleşen belirtilerde ve omurilik basısında değerlendirilir.
Ellerimdeki uyuşma boyundan mı, bilekten mi kaynaklanıyor?
Her ikisi de parmaklarda uyuşma yapabilir. Boyun kaynaklı uyuşmada ağrı çoğunlukla boyundan kola yayılır ve boyun hareketleriyle artar. Karpal tünel sendromunda ise uyuşma başparmak, işaret, orta ve yüzük parmakta, sıklıkla geceleri belirgindir. EMG ve sinir iletim çalışmaları ayrımda yardımcı olur. Ayrıntılı bilgi: [Karpal tünel sendromu](/tedaviler/el-ve-el-bilegi/karpal-tunel-sendromu).
İlgili konular
- Omurga · Hastalık / sorunBel fıtığı ve siyatikBel fıtığı (lomber disk hernisi), diskin iç kısmının dışarı taşarak bir sinir köküne baskı yapmasıdır ve siyatiğin en sık nedenidir. Hastaların çoğu ameliyatsız olarak haftalar ya da aylar içinde düzelir. İdrar veya dışkı kontrolünde bozulma ve eyer bölgesinde uyuşma acil durumdur.
- El ve el bileği · Hastalık / sorunKarpal tünel sendromuKarpal tünel sendromu, el bileğindeki dar bir geçitte median sinirin sıkışmasıdır. Parmaklarda geceleri artan uyuşma ve karıncalanma tipik belirtidir. Tanı çoğu zaman muayeneyle konur; tedavi gece ateli ve enjeksiyondan karpal tünel gevşetme ameliyatına kadar uzanır.
- Omuz · Hastalık / sorunOmuz sıkışma sendromuOmuz sıkışma sendromu (impingement), kolu kaldırırken rotator manşet tendonları ve bursanın akromiyon altında sıkışıp iltihaplanmasıdır. Tedavinin temeli uzun süreli egzersizdir. Güncel kanıtlar, subakromiyal dekompresyon ameliyatının birinci seçenek olmadığını gösterir.
İlgili yazılar
- Bel ağrısı ne zaman ciddiye alınmalı?Bel ağrısının çoğu birkaç hafta içinde kendiliğinden geçer. Ancak idrar veya dışkı kontrolünde bozulma, genital bölgede uyuşma, iki bacakta güçsüzlük ya da ateş gibi bazı belirtiler acil değerlendirme gerektirir. Bu yazıda bel ağrısında hangi belirtilerin ciddiye alınması gerektiğini anlatıyoruz.
- Ameliyatsız ortopedik tedavi: hangi yöntemin kanıtı var?Egzersiz, kilo yönetimi, ilaçlar ve enjeksiyonlar ameliyatsız ortopedik tedavinin temel parçalarıdır; ancak her yöntemin kanıt düzeyi aynı değildir. Bu yazıda kılavuzların neyi önerdiğini, kortizon, hyaluronik asit ve PRP enjeksiyonları hakkında bilinenleri ve NICE'ın önermediği yöntemleri özetliyoruz.
- Ortopedik cerrahi tedavi ne zaman gündeme gelir?Ortopedik rahatsızlıkların çoğu ameliyatsız tedaviyle düzelir; ancak bazı durumlarda cerrahi gündeme gelir. Bu yazıda ameliyatın hangi durumlarda konuşulduğunu, artroskopi ile protezin (artroplasti) farkını ve ameliyat kararından önce doktorunuza sorabileceğiniz soruları anlatıyorum.
- Kas iskelet sistemi hastalıklarının teşhisinde görüntüleme yöntemleriOrtopedik muayenede en sık istenen tetkik röntgendir; gerektiğinde bilgisayarlı tomografi, MR veya ultrason eklenir. Bu yazıda bu yöntemlerin neyi gösterdiğini, sınırlarını, gebelikte nelere dikkat edildiğini ve her ağrıda neden görüntüleme gerekmediğini anlatıyorum.
Kaynaklar
- Neck Pain (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Neck pain (yeni sekmede açılır) (NHS)
- Neck Pain (yeni sekmede açılır) (Cleveland Clinic)
- Cervical Radiculopathy (Pinched Nerve) (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Cervical Radiculopathy: Surgical Treatment Options (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Cervical Spondylotic Myelopathy (Spinal Cord Compression) (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Carpal Tunnel Syndrome (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel değerlendirmenin yerini tutmaz. Hangi tedavinin size uygun olduğuna, muayene ve gerekli tetkiklerden sonra birlikte karar verilir.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Tıbbi içerik Op. Dr. Hakkı Yıldırım tarafından incelendi: 9 Kasım 2026. Son güncelleme: 17 Ekim 2026.
Boyun ağrısı ve boyun fıtığı hakkında sorunuz mu var?
Güncel muayene günleri ve randevu bilgisi için lütfen telefonla ulaşın.