El ve el bileği · Hastalık / sorun
Tetik parmak
Tetik parmak, parmağı büken tendonun parmak dibindeki A1 makarasına takılmasıdır. Parmak bükülüp açılırken takılır, tıklar veya bükülü kalabilir. Tanı muayeneyle konur; tedavide dinlenme, atel, kortizon enjeksiyonu ve gerektiğinde küçük bir gevşetme ameliyatı kullanılır.
Tıbbi inceleme: 9 Kasım 2026Editör: Op. Dr. Hakkı Yıldırım
- Sık belirtiler
- Parmakta takılma, tıklama, kilitlenme
- Sık görülen parmaklar
- Yüzük parmak ve başparmak
- Tanı
- El muayenesi; genellikle tetkik gerekmez
- Tedavi
- Atel, kortizon enjeksiyonu veya gevşetme ameliyatı
Bu sayfada · 8 başlık
Tetik parmak nasıl oluşur?
Parmakları büken tendonlar, avuç içinden parmak uçlarına uzanırken makara adı verilen yapıların altından geçer. Parmak dibindeki ilk makaraya A1 makarası denir. Tendon kalınlaştığında veya üzerinde küçük bir nodül oluştuğunda, tendon bu makaradan geçerken takılır. Parmak, bir tetiğin çekilip bırakılması gibi takılıp birden açılabildiği için bu duruma tetik parmak denir; başparmakta görüldüğünde tetik başparmak olarak adlandırılır.
Tetik parmak genel nüfusun yaklaşık %2'sini etkiler ve en sık yüzük parmakta ve başparmakta görülür. Avuç içinde, parmak dibinde hassas bir şişlik ele gelebilir. Belirtiler hafif bir takılma hissiyle başlayabilir; ilerledikçe parmak bükülü konumda kalabilir.
Risk etkenleri
- 40 yaş üstü olmak; özellikle 40-60 yaş arası kadınlarda daha sık
- Diyabet
- Romatoid artrit
- Amiloidoz gibi bazı sistemik hastalıklar
- Elin tekrarlayan kavrama hareketleriyle kullanılması
Belirtiler
Belirtiler çoğunlukla sabahları ve parmak bir süre hareketsiz kaldıktan sonra daha belirgindir.
- Avuç içinde, parmak dibinde hassas bir şişlik veya nodül
- Parmağı bükerken veya açarken takılma ya da tıklama
- Parmağın bükülü konumda kilitlenmesi veya bükülü kalması
- Sabahları ve hareketsizlik sonrası artan sertlik ve takılma
Tedavi seçenekleri
Tedavi, şikâyetlerin şiddetine ve süresine göre seçilir. Hafif durumlarda basit önlemlerle başlanır; şikâyetler sürerse enjeksiyon veya ameliyat değerlendirilir.
-
Ameliyatsız tedavi
Dinlenme, ilaç ve germe egzersizleri
Parmağı zorlayan tekrarlayan kavrama hareketlerine ara verilir. Ağrıyı azaltmak için steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçlar (NSAİİ) kullanılabilir ve parmak için germe egzersizleri önerilebilir.
- Hangi durumlarda?
- Hafif belirtilerde ilk basamak olarak.
-
Ameliyatsız tedavi
Gece ateli
Parmağı gece boyunca düz tutan bir atel kullanılır.
- Hangi durumlarda?
- Özellikle sabahları belirginleşen takılma ve kilitlenmede, diğer basit önlemlerle birlikte.
-
Enjeksiyon tedavisi
Kortizon (kortikosteroid) enjeksiyonu
Parmak dibine, tendonun takıldığı bölgeye kortizon verilir; ilaç çoğunlukla bir lokal anestezikle birlikte uygulanır. Kortizonun etkisi genellikle birkaç gün içinde başlar.
- Hangi durumlarda?
- Basit önlemlere rağmen süren takılma ve ağrıda.
- Bilinmesi gerekenler
- Çoğu zaman sorunu çözer; gerekirse en fazla 3 kez yapılabilir. Diyabeti olanlarda, takılma uzun süredir devam ediyorsa ve tetik başparmakta daha az etkili olabilir. Enjeksiyondan sonraki 1-2 gün ağrı artabilir.
-
Açık cerrahi
Tetik parmak gevşetme ameliyatı
A1 makarası açılarak tendonun serbestçe kayması sağlanır. Lokal anestezi altında ve günübirlik yapılır. Açık gevşetmede avuç içinde küçük bir kesi yapılır; perkütan gevşetmede ise makara kesi yapılmadan bir iğnenin ucuyla açılır. Bu ameliyat bazı merkezlerde el cerrahisi alanında çalışan uzmanlarca yapılır.
- Hangi durumlarda?
- Ağır ve düzelmeyen belirtilerde veya parmak bükülü kaldığında.
- Bilinmesi gerekenler
- Diğer makaralar sağlam olduğunda A1 makarasının açılması el işlevini bozmaz. Şişlik ve sertliğin tamamen geçmesi 4-6 ay sürebilir.
Ameliyat sonrası iyileşme
Tetik parmak gevşetme sonrası iyileşme kademeli ilerler.
- 01
Ameliyattan hemen sonra
Parmak hareketine hemen başlanır.
- 02
İlk birkaç hafta
Kesiler birkaç hafta içinde kapanır.
- 03
4-6 ay
Avuç içindeki şişlik ve parmaktaki sertlik bu süre içinde geçer.
- 04
Yaklaşık 6 ay
Ortalama olarak yaklaşık 6 ayda tam iyileşme hissedilir.
Günlük yaşamda dikkat edilecekler
Aşağıdaki öneriler, tedavi sürecinde parmağınızı korumanıza yardımcı olur.
Önerilir
- Tekrarlayan ve zorlayıcı kavrama gerektiren işlere ara vermek
- Gece atelini önerildiği şekilde düzenli kullanmak
- Önerilen germe egzersizlerini düzenli yapmak
- Ameliyat olduysanız parmağınızı hemen hareket ettirmeye başlamak
- Diyabetiniz varsa enjeksiyon öncesinde bunu hekiminize bildirmek
Kaçınılmalı
- Aynı parmağa 3 kezden fazla kortizon enjeksiyonu yaptırmak
- Parmak bükülü kalmaya başladığı halde değerlendirme için uzun süre beklemek
Sık sorulan sorular
Kortizon enjeksiyonu kaç kez yapılabilir?
Tetik parmakta enjeksiyon çoğu zaman sorunu çözer. Gerekirse en fazla 3 kez yapılabilir. Etkisi yeterli olmazsa gevşetme ameliyatı değerlendirilir.
Başparmakta da tetik parmak olur mu?
Evet. Tetik parmak en sık yüzük parmakta ve başparmakta görülür. Tetik başparmakta kortizon enjeksiyonu daha az etkili olabilir.
A1 makarasının açılması elimin işlevini bozar mı?
Diğer makaralar sağlam olduğu sürece A1 makarasının açılması el işlevini bozmaz. Ameliyattan sonra parmak hareketine hemen başlanır.
Açık ve perkütan gevşetme arasındaki fark nedir?
Her iki yöntemde de amaç A1 makarasını açarak tendonun serbestçe kaymasını sağlamaktır. Açık gevşetmede avuç içinde küçük bir kesi yapılır; perkütan gevşetmede kesi yapılmaz, makara bir iğnenin ucuyla açılır. Her ikisi de lokal anestezi altında ve günübirlik yapılır; hangi yöntemin uygun olduğu muayene sonrasında değerlendirilir.
Ameliyat genel anestezi gerektirir mi?
Hayır, tetik parmak gevşetme genellikle lokal anestezi altında ve günübirlik olarak yapılır.
İlgili konular
- El ve el bileği · Hastalık / sorunKarpal tünel sendromuKarpal tünel sendromu, el bileğindeki dar bir geçitte median sinirin sıkışmasıdır. Parmaklarda geceleri artan uyuşma ve karıncalanma tipik belirtidir. Tanı çoğu zaman muayeneyle konur; tedavi gece ateli ve enjeksiyondan karpal tünel gevşetme ameliyatına kadar uzanır.
- El ve el bileği · Hastalık / sorunEl bileği kırıklarıEl bileği kırıkları çoğunlukla uzanmış el üzerine düşmeyle olur. Bu sayfada radiusun bileğe yakın ucunun kırığı (distal radius kırığı) ve ilk röntgende görülmeyebilen skafoid kırığı anlatılır. Tedavi, kırığın tipine göre alçı veya atelden plak ve vidayla tespite kadar değişir.
İlgili yazılar
- Kırık sonrası iyileşme: kemik nasıl kaynar?Kırık bir kemiğin kaynaması; kırığın yerine ve ağırlığına, yaşa ve genel sağlık durumuna göre haftalar ile aylar arasında sürer. Bu yazıda kemiğin nasıl iyileştiğini, iyileşmeyi nelerin etkilediğini, kaynamama riskini ve hangi belirtilerde hemen başvurmanız gerektiğini anlatıyoruz.
- El bileği ağrısının nedenleri: ağrının yeri ipucu verirEl bileği ağrısının nedeni; ağrının bileğin hangi tarafında olduğuna, bir düşmeden sonra başlayıp başlamadığına ve uyuşma eşlik edip etmediğine göre değişir. Bu yazıda karpal tünel sendromu, de Quervain tenosinoviti, kırıklar, TFCC yaralanmaları ve ganglion kistini ele alıyoruz.
- Ameliyatsız ortopedik tedavi: hangi yöntemin kanıtı var?Egzersiz, kilo yönetimi, ilaçlar ve enjeksiyonlar ameliyatsız ortopedik tedavinin temel parçalarıdır; ancak her yöntemin kanıt düzeyi aynı değildir. Bu yazıda kılavuzların neyi önerdiğini, kortizon, hyaluronik asit ve PRP enjeksiyonları hakkında bilinenleri ve NICE'ın önermediği yöntemleri özetliyoruz.
- Ortopedik cerrahi tedavi ne zaman gündeme gelir?Ortopedik rahatsızlıkların çoğu ameliyatsız tedaviyle düzelir; ancak bazı durumlarda cerrahi gündeme gelir. Bu yazıda ameliyatın hangi durumlarda konuşulduğunu, artroskopi ile protezin (artroplasti) farkını ve ameliyat kararından önce doktorunuza sorabileceğiniz soruları anlatıyorum.
Kaynaklar
- Trigger Finger - Trigger Thumb (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Trigger finger (yeni sekmede açılır) (NHS)
- Cortisone Shot (Steroid Injection) (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel değerlendirmenin yerini tutmaz. Hangi tedavinin size uygun olduğuna, muayene ve gerekli tetkiklerden sonra birlikte karar verilir.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Tıbbi içerik Op. Dr. Hakkı Yıldırım tarafından incelendi: 9 Kasım 2026. Son güncelleme: 17 Ekim 2026.
Tetik parmak hakkında sorunuz mu var?
Güncel muayene günleri ve randevu bilgisi için lütfen telefonla ulaşın.