Kalça · Tedavi yöntemi
Kalça protezi
Kalça protezi (artroplasti), hasarlı kalça eklemi yüzeylerinin çıkarılıp yerine metal, plastik veya seramik parçalar yerleştirilmesidir. İleri kireçlenme, avasküler nekroz ve bazı kalça kırıklarında, ameliyatsız tedaviler yetersiz kaldığında düşünülür.
Tıbbi inceleme: 9 Kasım 2026Editör: Op. Dr. Hakkı Yıldırım
- Ne yapılır
- Hasarlı eklem yüzeyleri protezle değiştirilir
- Türleri
- Total, yüzey ve yarım protez
- Ameliyat süresi
- Genellikle 1-2 saat
- Rehabilitasyon
- Mümkünse ameliyat günü başlar
Bu sayfada · 10 başlık
Kalça protezi nedir
Kalça protezi ameliyatında (artroplasti) aşınmış veya hasar görmüş eklem yüzeyleri çıkarılır ve yerine yapay eklem parçaları yerleştirilir. Bu ameliyat, eklemin içine kamerayla girilerek yapılan ve eklemi koruyan kalça artroskopisinden farklıdır.
Total kalça protezi
Femur başı ve eklem yuvası (asetabulum), metal, plastik veya seramik parçalardan oluşan protezle değiştirilir.
Kalça yüzey protezi
Femur başı çıkarılmaz; aşınmış yüzeyi bir metal kapakla kaplanır. Kireçlenmede seçilmiş hastalarda total protezin alternatifi olarak düşünülebilir.
Yarım protez (hemiartroplasti)
Eklemin yalnızca femur tarafının protezle değiştirildiği bu yöntem, daha çok yerinden oynamış eklem içi kalça kırıklarında kullanılır.
Ameliyat tekniği ve protez seçimi
Ameliyatta kalçaya arkadan (posterior) veya ön-yandan (anterolateral) yaklaşılabilir. Kılavuzlar, 10 yılda yenileme ameliyatı gerektirme oranı %5 veya daha düşük olan protezlerin kullanılmasını önerir.
Hangi durumlarda düşünülür
Protez kararı yalnızca röntgen bulgularına ya da sayısal skorlara göre değil, yakınmalarınız ve muayenenizle birlikte verilir.
- İleri kalça kireçlenmesi (osteoartrit)
- Romatoid artrite bağlı eklem hasarı
- Femur başının çöktüğü avasküler nekroz
- Bazı kalça kırıkları, özellikle yerinden oynamış eklem içi kırıklar
- Ağrı, sertlik ve işlev kaybının yaşam kalitesini belirgin olarak bozması
- Egzersiz, kilo yönetimi ve ilaç gibi ameliyatsız yöntemlerin yetersiz kalması veya uygun olmaması
Ameliyata hazırlık ve ameliyat günü
Planlı bir kalça protezi ameliyatından önce birkaç aşamalı bir hazırlık yapılır.
- 01
Ayrıntılı görüşme
Ameliyatın alternatifleri, beklenen yararları, riskleri ve ileride ek ameliyat gerekebileceği sizinle konuşulur. Yaş, sigara kullanımı, eşlik eden hastalıklar ve kilo tek başına ameliyata engel sayılmaz, ancak riskleri değiştirdiği için birlikte değerlendirilir.
- 02
Egzersiz ve yaşam tarzı
Ameliyattan önce egzersiz yapmanız, gerekiyorsa kilo vermeniz, dengeli beslenmeniz ve sigarayı bırakmanız önerilir.
- 03
İlaçlar ve enjeksiyonlar
Kullandığınız ilaçları bildirmeniz gerekir. Ameliyat edilecek kalçaya kortizon enjeksiyonu yapıldıysa, enjeksiyondan sonra en az 3 ay beklenmesi önerilir.
- 04
Ameliyat günü
Ameliyat genellikle 1-2 saat sürer. Fizyoterapi ve hareketlendirme mümkünse aynı gün, en geç 24 saat içinde başlar; günlük yaşam aktiviteleri ve ev egzersiz programı öğretilir. Hastanede kalış genellikle 1-3 gündür.
İlk haftalarda kalça önlemleri
Bu önlemler çıkık riskini azaltmak için ameliyattan sonraki ilk dönemde, çoğunlukla ilk 6 hafta önerilir. Size özel önlemler ameliyat tekniğine göre değişebilir.
Önerilir
- Her gün düzenli yürüyüş yapın, mesafeyi yavaş yavaş artırın.
- Fizyoterapistin verdiği egzersizleri her gün yapın.
- Yüksek sandalye ve yükseltilmiş klozet kullanın.
- Ateş, yarada akıntı veya bacakta şişlik fark ederseniz vakit kaybetmeden başvurun.
Kaçınılmalı
- Bacak bacak üstüne atmayın.
- Kalçanızı 90 dereceden fazla bükmeyin.
- Alçak sandalye, koltuk ve klozetlerden kaçının.
- En az 6 hafta araç kullanmayın.
İyileşme süreleri (genel bilgi)
- Dikişlerin veya zımbaların alınması
- Yaklaşık 2 hafta
- Hafif günlük işler
- Genellikle 3-6 hafta
- Araç kullanımı
- En az 6 hafta sonra
- İşe dönüş
- Yaklaşık 6 hafta, işin türüne göre değişir
- Cinsel ilişki
- 6-8 hafta sonra
Riskler ve protezin ömrü
Kalça protezi planlı bir ameliyattır, ancak her ameliyatta olduğu gibi riskleri vardır. Bu riskler ameliyat öncesinde sizinle konuşulur.
- Enfeksiyon: Ciddi eklem enfeksiyonu hastaların %2'sinden azında görülür. Gelişirse ek ameliyat, bazen protezin çıkarılması gerekebilir.
- Pıhtı: Bacak toplardamarlarında pıhtı, protez ameliyatlarından sonra en sık görülen komplikasyonlardan biridir ve taburculuktan haftalar sonra da oluşabilir.
- Çıkık: Nadirdir; en çok ilk birkaç ayda görülür, ancak yıllar sonra da olabilir.
- Bacak boyu farkı: Ameliyatlı bacak biraz uzun kalabilir; bu fark çoğunlukla fark edilmeyecek kadar azdır.
- Aşınma: Protez parçaları zamanla aşınabilir; ileride yenileme (revizyon) ameliyatı gerekebilir.
Protez ne kadar dayanır
Günümüzdeki kalça protezleri en az 15 yıl dayanacak şekilde tasarlanır. Protezin ömrü kişiden kişiye değişir.
Hemen başvurmanız gereken durumlar
Ameliyattan sonra aşağıdaki belirtilerden biri olursa vakit kaybetmeden hekiminize ulaşın ya da acil servise başvurun. Nefes darlığı veya göğüs ağrısında 112'yi arayın.
- Yüksek ateş ve titreme
- Yaradan kötü kokulu akıntı, yara çevresinde yayılan kızarıklık veya şişlik
- Ameliyatlı kalçada aniden başlayan ya da giderek artan şiddetli ağrı, sıcaklık ve şişlik
- Kalçada ani ağrıyla birlikte bacağa yük verememe veya bacağı hareket ettirememe (çıkık olabilir)
- Tek bacakta zonklayıcı ağrı, şişlik ve renk değişikliği
- Nefes darlığı veya göğüs ağrısı (akciğere pıhtı atması şüphesi)
Sık sorulan sorular
Kalça protezi için bir yaş sınırı var mı?
Belirli bir yaş sınırı yoktur. Total kalça protezi uygulanan hastaların çoğu 50-80 yaş arasındadır, ancak karar yaşa göre değil, ağrı ve işlev kaybının derecesine ve ameliyatsız tedavilerin sonucuna göre verilir. Yaş, kilo veya eşlik eden hastalıklar ameliyatın risklerini değiştirebilir; bu nedenle kişisel olarak değerlendirilir.
Ameliyattan sonra ne zaman yürüyebilirim?
Rehabilitasyon ve hareketlendirme mümkünse ameliyat günü, en geç 24 saat içinde başlar. Bu dönemde fizyoterapist size güvenli yürümeyi ve günlük işleri öğretir. Hafif günlük işlere çoğunlukla 3-6 haftada dönülür.
Total protez ile yüzey protezi arasındaki fark nedir?
Total kalça protezinde femur başı ve eklem yuvası protez parçalarıyla değiştirilir. Yüzey protezinde ise femur başı çıkarılmaz, aşınmış yüzeyi metal bir kapakla kaplanır. Hangi yöntemin uygun olduğu, muayene ve görüntüleme bulgularına göre kişisel olarak değerlendirilir.
Ne zaman araba kullanabilir ve işe dönebilirim?
Kalça protezinden sonra araç kullanmaya başlamak için en az 6 hafta beklenmesi önerilir. İşe dönüş de çoğunlukla yaklaşık 6 hafta sonra, işin türüne göre planlanır.
İlgili konular
- Kalça · Hastalık / sorunKalça kireçlenmesiKalça kireçlenmesi (koksartroz), kalça eklemindeki kıkırdağın zamanla aşınmasıdır. Kasıkta ağrı, sabah sertliği ve hareket kısıtlılığı yapar. Tedavinin temeli egzersiz ve gerekiyorsa kilo yönetimidir; belirtiler günlük yaşamı belirgin kısıtladığında kalça protezi gündeme gelebilir.
- Kalça · Tedavi yöntemiKalça artroskopisiKalça artroskopisi, kalça eklemine küçük kesilerden kamera ve ince aletlerle girilerek yapılan kapalı bir ameliyattır. En sık femoroasetabular sıkışma (FAİ) ve labrum yırtığında, ameliyatsız tedavi yetersiz kaldığında uygulanır. Kireçlenmenin tedavisi değildir.
- Diz · Tedavi yöntemiDiz protezi (artroplasti)Diz protezi (artroplasti), ileri kireçlenmede aşınmış eklem yüzeylerinin metal ve plastik parçalarla değiştirilmesidir. Hasar tek bölmeyle sınırlıysa kısmi, yaygınsa total protez düşünülür. Karar; ağrı, günlük yaşamdaki kısıtlılık ve ameliyatsız tedavilere yanıt birlikte değerlendirilerek verilir.
İlgili yazılar
- Ortopedik ameliyat sonrası rehabilitasyon: ilk haftalar ve uyarı belirtileriOrtopedik ameliyattan sonra iyileşmenin önemli bir kısmı rehabilitasyonla sağlanır. Bu yazıda diz ve kalça protezi, omuz ameliyatları ve ön çapraz bağ rekonstrüksiyonundan sonraki ilk haftalarda genel olarak neler beklendiğini ve hangi belirtilerde hemen başvurmanız gerektiğini bulabilirsiniz.
- Kırık sonrası iyileşme: kemik nasıl kaynar?Kırık bir kemiğin kaynaması; kırığın yerine ve ağırlığına, yaşa ve genel sağlık durumuna göre haftalar ile aylar arasında sürer. Bu yazıda kemiğin nasıl iyileştiğini, iyileşmeyi nelerin etkilediğini, kaynamama riskini ve hangi belirtilerde hemen başvurmanız gerektiğini anlatıyoruz.
- Artroskopi ile artroplasti arasındaki farkArtroskopi, eklemin içine küçük kesilerden kamera ve ince aletlerle girilerek yapılan kapalı ameliyattır. Artroplasti ise hasarlı eklem yüzeylerinin protezle değiştirilmesidir. Bu yazıda iki yöntemin hangi sorunlarda düşünüldüğünü, iyileşme sürelerini ve risklerini karşılaştırıyoruz.
- Ameliyatsız ortopedik tedavi: hangi yöntemin kanıtı var?Egzersiz, kilo yönetimi, ilaçlar ve enjeksiyonlar ameliyatsız ortopedik tedavinin temel parçalarıdır; ancak her yöntemin kanıt düzeyi aynı değildir. Bu yazıda kılavuzların neyi önerdiğini, kortizon, hyaluronik asit ve PRP enjeksiyonları hakkında bilinenleri ve NICE'ın önermediği yöntemleri özetliyoruz.
Kaynaklar
13 kaynağı gösterKaynakları gizle
- Osteoarthritis of the Hip (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Total Hip Replacement (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Osteonecrosis of the Hip (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Cortisone Shot (Steroid Injection) (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Recovering from a hip replacement (yeni sekmede açılır) (NHS)
- Complications of a hip replacement (yeni sekmede açılır) (NHS)
- Broken hip (yeni sekmede açılır) (NHS)
- Septic arthritis (yeni sekmede açılır) (NHS)
- DVT (deep vein thrombosis) (yeni sekmede açılır) (NHS)
- Arthroscopy (yeni sekmede açılır) (NHS)
- Joint replacement (primary): hip, knee and shoulder (NG157) (yeni sekmede açılır) (NICE)
- Osteoarthritis in over 16s: diagnosis and management (NG226) (yeni sekmede açılır) (NICE)
- Hip fracture: management (CG124) (yeni sekmede açılır) (NICE)
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel değerlendirmenin yerini tutmaz. Hangi tedavinin size uygun olduğuna, muayene ve gerekli tetkiklerden sonra birlikte karar verilir.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Tıbbi içerik Op. Dr. Hakkı Yıldırım tarafından incelendi: 9 Kasım 2026. Son güncelleme: 17 Ekim 2026.
Kalça protezi hakkında sorunuz mu var?
Güncel muayene günleri ve randevu bilgisi için lütfen telefonla ulaşın.