İçeriğe geç
Op. Dr. Hakkı YıldırımOrtopedi ve Travmatoloji (ana sayfa)

Omuz · Hastalık / sorun

Omuz çıkığı ve instabilite

Omuz çıkığı, kol kemiğinin başının eklem yuvasından çıkmasıdır ve acil bir yaralanmadır. Bir kez çıkan omzun yeniden çıkma riski artar. Tekrarlayan çıkık veya omzun kaçma hissi omuz instabilitesi olarak adlandırılır; tedavide fizyoterapi ve gerektiğinde artroskopik Bankart tamiri kullanılır.

Tıbbi inceleme: 9 Kasım 2026Editör: Op. Dr. Hakkı Yıldırım

Temsili çizim
İlk yardım
Kendiniz yerine oturtmaya çalışmayın
Tanı
Röntgen; tekrarlayan çıkıkta BT veya MR
Tedavi
Yerine oturtma, askı, fizyoterapi; gerekirse cerrahi
İyileşme
Genellikle 6-12 hafta
Bu sayfada · 8 başlık

Omuz çıkığı ve instabilite nedir

Omuz eklemi, kol kemiğinin başının kürek kemiğindeki yuvaya (glenoid) oturmasıyla oluşur. Bir düşme ya da darbe sonucunda kol kemiğinin başı yuvadan çıkabilir. Omuz çıkıklarının büyük çoğunluğu öne doğru olur.

Bankart lezyonu

Öne doğru olan çıkıklarda yuvanın ön kenarındaki bağlar ve labrum (yuvanın kenarını çevreleyen doku) çoğu zaman yırtılır. Bu yaralanmaya Bankart lezyonu denir.

Omuz instabilitesi

Tekrarlayan çıkıklar, omzun kayıyor ya da kaçıyormuş gibi hissedilmesi ve omuzda gevşeklik hissi kronik omuz instabilitesi olarak adlandırılır. Kronik instabilite çoğunlukla ilk travmatik çıkıkta ön bağların ve labrumun yırtılmasının sonucudur.

Belirtiler

Çıkık anında ve tekrarlayan instabilitede görülebilecek belirtiler farklıdır.

  • Kolu hareket ettirememe
  • Omuzda belirgin şekil bozukluğu
  • Şiddetli ağrı, şişlik ve morluk
  • Tekrarlayan çıkıklarda omzun kaçma veya kayma hissi
  • Omuzda gevşeklik ve güvensizlik hissi

Acil serviste ve sonrasında

Çıkık omzun tedavisi acil serviste başlar.

  1. 01

    Görüntüleme

    Röntgen çıkığı ve yönünü doğrular. Kemiklerin daha ayrıntılı incelenmesi gerekirse BT istenir. Bağları gösteren MR akut dönemde nadiren gerekir.

  2. 02

    Yerine oturtma

    Omuz, ağrı kesici veya sakinleştirici ilaç verildikten sonra ameliyatsız (kapalı) yöntemle yerine oturtulur.

  3. 03

    Askı ve dinlenme

    İlk birkaç hafta kol askıda tutulur. Ağrı ve şişlik için buz ve iltihap giderici ilaçlar kullanılabilir.

  4. 04

    Fizyoterapi

    Omuz hareketini ve kas gücünü geri kazandırmak için fizyoterapi uygulanır. Kasların güçlendirilmesi, omzun yeniden çıkma riskini azaltmaya yardımcı olur.

  5. 05

    İyileşme

    Tam iyileşme genellikle 6-12 hafta sürer. Spora dönüş 16 haftaya kadar uzayabilir.

Tekrarlayan çıkık riski

Bir kez çıkan omzun yeniden çıkma riski artar. Bu risk kişinin yaşına ve omzun nasıl iyileştiğine bağlıdır. Doğuştan bağları gevşek olan ve daha önce çıkık geçirmiş kişilerde risk daha yüksektir. Fizyoterapiyle omuz kaslarını güçlendirmek riski azaltır.

Tekrarlama riski kişiden kişiye değiştiği için size özel risk; yaşınız, aktivite düzeyiniz, kaç kez çıkık geçirdiğiniz ve görüntüleme bulgularınız birlikte değerlendirilerek konuşulur.

Tekrarlayan çıkıkta görüntüleme

Birden fazla çıkık geçirilmişse kemik kaybı olup olmadığını görmek için BT istenebilir. Eklem içine kontrast madde verilerek çekilen MR (MR artrografi), labrum ve bağlardaki ince yaralanmaları gösterebilir. Kemik kaybının varlığı, tedavi planlamasında ayrıca ele alınır.

Tekrarlayan çıkık ve instabilitede tedavi

Kronik instabilitede önce ameliyatsız tedavi denenir; sonucunu görmek birkaç ay sürebilir.

  1. Rehabilitasyon

    Fizyoterapi ve kas güçlendirme

    Omuz çevresindeki kasları güçlendiren ve omzun kontrolünü artıran bir egzersiz programıdır.

    Hangi durumlarda?
    İlk çıkıktan sonra ve kronik instabilitede ilk basamak olarak.
    Bilinmesi gerekenler
    Sonucunu görmek birkaç ay sürebilir; yakınmalar sürerse cerrahi seçenekler değerlendirilir.
  2. Artroskopik (kapalı) cerrahi

    Artroskopik Bankart tamiri

    Yırtılan labrum ve ön bağlar, küçük kesilerden kamerayla girilerek dikiş ankrajlarıyla yuvanın kenarına yeniden tutturulur. Çoğunlukla günübirlik yapılır.

    Hangi durumlarda?
    Ameliyatsız tedaviye rağmen tekrarlayan çıkık veya kaçma hissi devam ediyorsa. Genç sporcularda ilk çıkıktan sonra da düşünülebilir.
    Bilinmesi gerekenler
    Belirgin kemik kaybı varsa bunun ayrıca ele alınması gerekir. Ameliyattan sonra birkaç hafta askı ve aylarca fizyoterapi gerekir; tam iyileşme 6 ayı bulabilir.
  3. Açık cerrahi

    Açık cerrahi

    Daha büyük bir kesiyle omuz eklemine ulaşılarak bağlar ve gerekirse kemik yapı onarılır.

    Hangi durumlarda?
    Bazı hastalarda; kemik kaybı gibi durumlarda yöntem seçimi buna göre yapılır.
    Bilinmesi gerekenler
    Hangi yöntemin uygun olduğu, kemik yapının ve yaralanmanın özelliklerine göre kişisel olarak belirlenir.

Sık sorulan sorular

Çıkan omzu yerine kendim oturtabilir miyim?

Hayır. Omzu kendiniz veya bir yakınınızın yardımıyla yerine oturtmaya çalışmayın. Kolu askıyla destekleyip buz uygulayarak acil servise başvurun; elde soğukluk, morarma veya uyuşma varsa 112'yi arayın.

Omzum bir kez çıktı, ameliyat olmam gerekir mi?

Her zaman gerekmez. İlk çıkıktan sonra genellikle askı ve ardından fizyoterapi uygulanır; tekrarlayan çıkıklarda da önce ameliyatsız tedavi denenir. Genç sporcular gibi bazı kişilerde ise ilk çıkıktan sonra da cerrahi düşünülebilir. Karar; yaşınız, aktivite düzeyiniz, kaç kez çıkık geçirdiğiniz ve görüntüleme bulgularınıza göre verilir.

Spora ne zaman dönebilirim?

Çıkık sonrası tam iyileşme genellikle 6-12 hafta sürer; spora dönüş 16 haftaya kadar uzayabilir. Bankart tamirinden sonra ise tam iyileşme 6 ayı bulabilir. Dönüş zamanı, fizyoterapideki ilerlemenize göre belirlenir.

Omuz çıkığı rotator manşeti de etkiler mi?

Etkileyebilir. Rotator manşet yırtıkları bazen omuz çıkığıyla birlikte ortaya çıkar. Çıkık sonrasında kolu kaldırmada güçsüzlük sürüyorsa bu olasılık da değerlendirilir.

İlgili konular

Omuz sayfasına dön

İlgili yazılar

Kaynaklar

  1. Shoulder Dislocation (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
  2. Chronic Shoulder Instability (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
  3. Dislocated shoulder (yeni sekmede açılır) (NHS)
  4. Bankart Lesion (Glenoid Labrum Tear) (yeni sekmede açılır) (Cleveland Clinic)
  5. Rotator Cuff Tears (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
  6. Broken bone (Medical Encyclopedia) (yeni sekmede açılır) (MedlinePlus)

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel değerlendirmenin yerini tutmaz. Hangi tedavinin size uygun olduğuna, muayene ve gerekli tetkiklerden sonra birlikte karar verilir.

Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.

Tıbbi içerik Op. Dr. Hakkı Yıldırım tarafından incelendi: 9 Kasım 2026. Son güncelleme: 17 Ekim 2026.

Omuz çıkığı ve instabilite hakkında sorunuz mu var?

Güncel muayene günleri ve randevu bilgisi için lütfen telefonla ulaşın.