Diz · Tedavi yöntemi
Eklem içi enjeksiyonlar: kortizon, hyaluronik asit ve PRP
Diz ağrısında eklem içine kortizon, hyaluronik asit veya PRP enjeksiyonu uygulanabilir. Bu yöntemlerin kanıt düzeyi birbirinden çok farklıdır: kortizon kısa süreli rahatlama sağlayabilir, hyaluronik asit kılavuzlarca önerilmez, PRP'nin kanıtı ise sınırlı ve tartışmalıdır.
Tıbbi inceleme: 9 Kasım 2026Editör: Op. Dr. Hakkı Yıldırım
- Kortizon
- Kısa süreli rahatlama sağlayabilir
- Hyaluronik asit
- Kanıtı yetersiz, kılavuzlarca önerilmiyor
- PRP
- Kanıtı sınırlı ve tartışmalı
- Kök hücre ürünleri
- Kanıtlanmamış
Bu sayfada · 7 başlık
Enjeksiyonların tedavideki yeri
Diz kireçlenmesinde temel tedavi; kişiye göre düzenlenmiş egzersiz, gerekiyorsa kilo yönetimi ve uygun ağrı kesicilerdir. Eklem içi enjeksiyonlar bu temelin yerini almaz; seçilmiş durumlarda ağrıyı azaltarak egzersize ve günlük yaşama devam etmeyi kolaylaştırmak amacıyla düşünülebilir.
Enjeksiyonlar arasında kanıt açısından büyük fark vardır. Aşağıda her yöntem için bilinenler ve bilinmeyenler, bağımsız kılavuz ve derlemelere dayanarak özetlenmiştir. Hangi enjeksiyonun düşünülebileceği; tanınıza, yakınmalarınıza ve daha önce aldığınız tedavilere göre muayene sonrasında birlikte değerlendirilir.
Enjeksiyon türleri ve kanıt durumu
Aşağıdaki bilgiler diz için geçerlidir.
-
Enjeksiyon tedavisi
Kortizon (kortikosteroid) enjeksiyonu
Kortikosteroid genellikle bir lokal anestezikle birlikte eklem içine verilir. Etkisi birkaç gün içinde başlar ve rahatlama birkaç hafta sürebilir; NICE'a göre kireçlenmede bu rahatlama yaklaşık 2-10 hafta sürer. Altta yatan hastalığı tedavi etmez.
- Hangi durumlarda?
- Kireçlenmede veya menisküs yırtığında ağrının belirgin arttığı dönemlerde, diğer tedavilere ek olarak.
- Bilinmesi gerekenler
- Enjeksiyondan sonraki 1-2 gün ağrı artabilir. Kıkırdak hücrelerine zarar verip kireçlenmeyi hızlandırabileceği için sayısı sınırlı tutulur; resmi bir sınır olmasa da pratikte yılda 3-4 enjeksiyonla sınırlanır. Diyabetlilerde kan şekerini geçici olarak yükseltebilir. Patellar tendinit gibi tendon sorunlarında, tendon kopması riski nedeniyle genellikle önerilmez.
-
Enjeksiyon tedavisi
Hyaluronik asit (viskosuplementasyon)
Ürüne göre birkaç hafta içinde 1-5 enjeksiyon şeklinde uygulanır. Enjeksiyondan sonraki 48 saat ağır aktiviteden kaçınılması önerilir.
- Hangi durumlarda?
- Kılavuzlarca önerilmiyor. NICE, diz kireçlenmesinde hyaluronik asit enjeksiyonunu önermez.
- Bilinmesi gerekenler
- Bazı hastalar rahatlama bildirse de güncel araştırmalar ağrı ve işlevde belirgin bir düzelme göstermemiştir. Kıkırdağı yeniden oluşturduğu gösterilmemiştir.
-
Enjeksiyon tedavisi
PRP (trombositten zengin plazma)
Kişinin kendi kanı alınıp santrifüj cihazında ayrıştırılarak hazırlanır; trombosit yoğunluğu normal kanın 5-10 katına çıkabilir. Hazırlanan plazma eklem içine enjekte edilir.
- Hangi durumlarda?
- Rutin tedavi değildir. NICE, diz kireçlenmesinde PRP'nin yalnızca özel klinik yönetişim, ayrıntılı onam ve denetim veya araştırma düzenlemeleriyle uygulanmasını önerir.
- Bilinmesi gerekenler
- Kanıtı sınırlı ve tartışmalıdır. Ciddi bir güvenlik sorunu bildirilmemiştir, ancak etkinliğe dair kanıtın kalitesi sınırlıdır. Yeni kıkırdak oluşturduğuna dair kanıt yoktur.
PRP hakkında bilinenler ve bilinmeyenler
PRP, "trombositten zengin plazma" anlamına gelen İngilizce ifadenin kısaltmasıdır. Kişinin kendi kanından hazırlanır ve "kök hücre" adıyla sunulan ürünlerden farklıdır. Kişinin kendi kanından hazırlanması, bir tedavinin etkili olduğunu tek başına göstermez; bu nedenle aşağıdaki değerlendirmeler önemlidir.
Kılavuzlar ve derlemeler ne diyor
- NICE (Birleşik Krallık, 2019): Diz kireçlenmesinde PRP ile ciddi bir güvenlik sorunu görülmemiştir, ancak etkinliğe dair kanıtın kalitesi sınırlıdır. Bu nedenle yalnızca özel klinik yönetişim, onam ve denetim veya araştırma düzenlemeleriyle uygulanması önerilir.
- İngiliz Ortopedi Derneği (BOA, 2022): Kireçlenmede rutin kullanım için yeterli kanıt yoktur. PRP'nin yeni kıkırdak oluşturduğuna dair kanıt bulunmamaktadır.
- Cochrane derlemesi (2014): Kas, bağ ve tendon yaralanmalarında 19 çalışmayı inceleyen derleme, kısa vadede ağrıda klinik önemi sınırda kalan küçük bir azalma bulmuş, işlevde fark saptamamıştır. Kanıtın güvenilirliği çok düşük bulunmuş ve kullanımını destekleyecek yeterli kanıt olmadığı sonucuna varılmıştır.
- AAOS OrthoInfo: Diz kireçlenmesinde PRP üzerine araştırmalar sürmektedir; kurumun diz artriti sayfasına göre klinik çalışmalar PRP'nin değerini henüz doğrulamamıştır.
Diğer kullanım alanları
OrthoInfo'ya göre PRP'nin rotator manşet ve ön çapraz bağ ameliyatlarına eklenmesinin yararı az ya da yoktur; kırıklarda anlamlı bir yarar gösterilmemiştir. Menisküs yırtıklarında ise PRP hâlâ araştırma aşamasındadır.
Enjeksiyon öncesi ve sonrası
Enjeksiyon kararı verildiyse süreç genel olarak şöyle ilerler.
- 01
Öncesinde konuşulması gerekenler
Diyabetiniz olup olmadığı, aynı dize daha önce yapılan enjeksiyonlar ve planlanan bir protez veya kıkırdak ameliyatı konuşulur. Kortizon, mikrokırık gibi kıkırdak onarım işlemlerinin başarı şansını azaltabilir; protez planlanıyorsa kortizon enjeksiyonundan sonra en az 3 ay beklenmesi önerilir.
- 02
Uygulama
Enjeksiyon diz eklemi içine yapılır. Ultrason eşliğinde uygulanması, iğnenin hedefi ıskalama riskini azaltır.
- 03
İlk günler
Kortizondan sonraki 1-2 gün ağrı artabilir; etkisi birkaç gün içinde başlar. Diyabetiniz varsa kan şekeriniz geçici olarak yükselebilir. Hyaluronik asitten sonraki 48 saat ağır aktiviteden kaçınılması önerilir.
- 04
Ne zaman acil başvurmalı
Enjeksiyondan sonra dizde ani şiddetli ağrı, sıcaklık, kızarıklık ve şişlikle birlikte ateş gelişirse, eklem enfeksiyonu olasılığı nedeniyle beklemeden acil servise başvurun.
Sık sorulan sorular
Kortizon iğnesi zararlı mı?
Kortizon enjeksiyonu kireçlenmede kısa süreli rahatlama sağlayabilen, kanıtı olan bir tedavidir. Ancak kıkırdak hücrelerine zarar verebileceği için sayısı sınırlı tutulur; resmi bir sınır olmasa da hekimler genellikle yılda 3-4 enjeksiyonla sınırlar. Diyabetlilerde kan şekerini geçici olarak yükseltebilir.
Hyaluronik asit kıkırdağı yeniler mi?
Hayır, hyaluronik asidin kıkırdağı yeniden oluşturduğu gösterilmemiştir. Güncel araştırmalar ağrı ve işlevde belirgin bir düzelme göstermemiştir ve NICE, diz kireçlenmesinde kullanılmasını önermez.
PRP kireçlenmeyi durdurur mu?
Bunu gösteren bir kanıt yoktur. BOA'ya göre PRP'nin yeni kıkırdak oluşturduğuna dair kanıt bulunmamaktadır ve kireçlenmede rutin kullanım için kanıt yetersizdir. NICE, PRP'nin yalnızca özel onam ve denetim düzenlemeleriyle uygulanmasını önerir.
Enjeksiyon egzersizin yerini tutar mı?
Hayır. Kireçlenmede temel tedavi kişiye göre düzenlenmiş egzersiz ve gerekiyorsa kilo yönetimidir. Enjeksiyonlar, seçilmiş durumlarda bu temel tedaviye ek olarak düşünülür.
İlgili konular
- Diz · Hastalık / sorunDiz kireçlenmesi (osteoartrit)Diz kireçlenmesi, eklem kıkırdağının zamanla aşınmasıyla gelişen ve en sık 50 yaş ve üzerinde görülen bir eklem hastalığıdır. Tanı çoğu zaman muayeneyle konur. Temel tedavi egzersiz ve gerekiyorsa kilo vermektir; ileri evrede osteotomi veya diz protezi seçenekleri değerlendirilir.
- Diz · Hastalık / sorunMenisküs yırtığıMenisküs yırtığı ağrı, şişlik, takılma veya kilitlenmeyle kendini gösterebilir. Spor sırasında oluşan yırtıklarla yaşa bağlı (dejeneratif) yırtıkların tedavisi farklıdır. Birçok kişide ameliyatsız tedavi uygundur; cerrahi gerekirse çoğunlukla artroskopik yöntem kullanılır.
- Diz · Tedavi yöntemiDiz protezi (artroplasti)Diz protezi (artroplasti), ileri kireçlenmede aşınmış eklem yüzeylerinin metal ve plastik parçalarla değiştirilmesidir. Hasar tek bölmeyle sınırlıysa kısmi, yaygınsa total protez düşünülür. Karar; ağrı, günlük yaşamdaki kısıtlılık ve ameliyatsız tedavilere yanıt birlikte değerlendirilerek verilir.
İlgili yazılar
- Ortopedik ameliyat sonrası rehabilitasyon: ilk haftalar ve uyarı belirtileriOrtopedik ameliyattan sonra iyileşmenin önemli bir kısmı rehabilitasyonla sağlanır. Bu yazıda diz ve kalça protezi, omuz ameliyatları ve ön çapraz bağ rekonstrüksiyonundan sonraki ilk haftalarda genel olarak neler beklendiğini ve hangi belirtilerde hemen başvurmanız gerektiğini bulabilirsiniz.
- Diz ağrısının olası nedenleri: belirtiler neyi düşündürür?Diz ağrısının nedeni; ağrının nasıl başladığına, hangi hareketlerle arttığına ve takılma, boşalma, şişlik gibi eşlik eden belirtilere göre farklı olabilir. Bu yazıda sık görülen nedenleri, belirtilerin neyi düşündürebileceğini ve hangi durumlarda acil başvurmanız gerektiğini bulabilirsiniz.
- Artroskopi ile artroplasti arasındaki farkArtroskopi, eklemin içine küçük kesilerden kamera ve ince aletlerle girilerek yapılan kapalı ameliyattır. Artroplasti ise hasarlı eklem yüzeylerinin protezle değiştirilmesidir. Bu yazıda iki yöntemin hangi sorunlarda düşünüldüğünü, iyileşme sürelerini ve risklerini karşılaştırıyoruz.
- Ameliyatsız ortopedik tedavi: hangi yöntemin kanıtı var?Egzersiz, kilo yönetimi, ilaçlar ve enjeksiyonlar ameliyatsız ortopedik tedavinin temel parçalarıdır; ancak her yöntemin kanıt düzeyi aynı değildir. Bu yazıda kılavuzların neyi önerdiğini, kortizon, hyaluronik asit ve PRP enjeksiyonları hakkında bilinenleri ve NICE'ın önermediği yöntemleri özetliyoruz.
Kaynaklar
10 kaynağı gösterKaynakları gizle
- Cortisone Shot (Steroid Injection) (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Viscosupplementation Treatment for Knee Arthritis (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Platelet-Rich Plasma (PRP) (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Arthritis of the Knee (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Meniscus Tears (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Osteoarthritis in over 16s: diagnosis and management (NG226), Recommendations (yeni sekmede açılır) (NICE)
- Platelet-rich plasma injections for knee osteoarthritis (HTG497), Recommendations (yeni sekmede açılır) (NICE)
- Injectable Orthobiologic Treatments for Osteoarthritis (yeni sekmede açılır) (British Orthopaedic Association)
- Platelet-rich therapies for musculoskeletal soft tissue injuries (yeni sekmede açılır) (Cochrane)
- Septic arthritis (yeni sekmede açılır) (NHS)
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel değerlendirmenin yerini tutmaz. Hangi tedavinin size uygun olduğuna, muayene ve gerekli tetkiklerden sonra birlikte karar verilir.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Tıbbi içerik Op. Dr. Hakkı Yıldırım tarafından incelendi: 9 Kasım 2026. Son güncelleme: 17 Ekim 2026.
Eklem içi enjeksiyonlar: kortizon, hyaluronik asit ve PRP hakkında sorunuz mu var?
Güncel muayene günleri ve randevu bilgisi için lütfen telefonla ulaşın.