İçeriğe geç
Op. Dr. Hakkı YıldırımOrtopedi ve Travmatoloji (ana sayfa)

Diz · Tedavi yöntemi

Diz protezi (artroplasti)

Diz protezi (artroplasti), ileri kireçlenmede aşınmış eklem yüzeylerinin metal ve plastik parçalarla değiştirilmesidir. Hasar tek bölmeyle sınırlıysa kısmi, yaygınsa total protez düşünülür. Karar; ağrı, günlük yaşamdaki kısıtlılık ve ameliyatsız tedavilere yanıt birlikte değerlendirilerek verilir.

Tıbbi inceleme: 9 Kasım 2026Editör: Op. Dr. Hakkı Yıldırım

Temsili çizim
Ne yapılır
Aşınmış yüzeyler metal ve plastik parçalarla değişir
Türleri
Total ve kısmi (unikompartmantal) protez
Hastanede kalış
Aynı gün ile birkaç gün arası
Tam iyileşme
Birkaç ay veya daha uzun
Bu sayfada · 10 başlık

Diz protezinde ne yapılır

Diz protezi ameliyatında (artroplasti) aşınmış eklem yüzeyleri çıkarılır ve yerine yapay parçalar yerleştirilir. Bu ameliyat, kamerayla yapılan kapalı eklem cerrahisi olan diz artroskopisinden farklıdır: artroskopi eklemin kendi yapılarını onarır, protez ise eklem yüzeylerini değiştirir.

Total diz protezi

Uyluk ve kaval kemiğinin eklem yüzeyleri metal parçalarla kaplanır; aralarına tıbbi plastikten bir ara parça yerleştirilir. Çoğu zaman diz kapağının arka yüzüne de plastik bir yüzey konur. NICE kılavuzu, total diz protezinde diz kapağının da yüzeylenmesini önerir.

Kısmi (unikompartmantal) diz protezi

Kireçlenme dizin yalnızca bir bölmesiyle sınırlıysa, yalnızca o bölmenin yüzeyleri protezle değiştirilir. Yalnızca iç bölmenin etkilendiği durumlarda kısmi ve total protez seçenekleri hastayla birlikte değerlendirilmelidir.

Protezin düşünüldüğü durumlar

NICE kılavuzuna göre protez değerlendirmesi şu durumlarda gündeme gelir:

  • Ağrı, sertlik, işlev kaybı veya ilerleyen şekil bozukluğu yaşam kalitesini belirgin biçimde bozuyorsa
  • Egzersiz, kilo verme ve ağrı kesiciler gibi ameliyatsız yöntemler yetersiz kalmış veya uygun değilse
  • Karar sayısal skorlara değil, klinik değerlendirmeye dayanır
  • Yaş, cinsiyet, sigara, eşlik eden hastalıklar veya vücut kitle indeksi tek başına protezi engellemez; ancak riskleri değiştirdiği için ameliyat öncesinde konuşulur
  • Belirli bir yaş veya kilo sınırı yoktur; total diz protezi olan hastaların çoğu 50-80 yaş arasındadır

Ameliyata hazırlık ve hastane süreci

Süreç kişiden kişiye değişmekle birlikte genel olarak şu adımlardan oluşur.

  1. 01

    Bilgilendirme ve karar

    Alternatif tedaviler, beklenen yararlar, riskler ve ileride ek ameliyat gerekebileceği ameliyattan önce ayrıntılı olarak konuşulur.

  2. 02

    Ameliyat öncesi hazırlık

    Egzersiz ve yaşam tarzıyla ilgili öneriler (kilo, beslenme, sigarayı bırakma) verilir. Aynı dize kortizon enjeksiyonu yapıldıysa, ameliyat için enjeksiyondan sonra en az 3 ay beklenmesi önerilir.

  3. 03

    Ameliyat günü

    Rehabilitasyon mümkünse ameliyat günü, en geç 24 saat içinde başlar; egzersizlere derlenme odasında başlanabilir.

  4. 04

    Hastanede kalış ve taburculuk

    NHS'ye göre hastanede kalış genellikle 1-4 gündür; bazı hastalar aynı gün ya da bir gece sonra taburcu olabilir. Taburculukta bir ev egzersiz programı verilir.

İyileşme takvimi (genel bilgi)

Yürüteçten bastona geçiş
Çoğunlukla 2-3. hafta
Günlük işler
Genellikle 3-6 hafta
Yardımsız yürüme
Yaklaşık 6. haftadan sonra denenebilir
Araç kullanımı
Total protezde en az 6, kısmi protezde en az 3 hafta
İşe dönüş
Yaklaşık 6-12 hafta
Tam iyileşme
Birkaç ay veya daha uzun

İyileşme döneminde öneriler

Fizyoterapistiniz size özel bir program verir. Aşağıdakiler genel önerilerdir.

Önerilir

  • Egzersizlerinizi önerildiği gibi düzenli yapın; genellikle günde 20-30 dakika ya da günde 2-3 kez önerilir.
  • İlk dönemde günde 2-3 kez, yaklaşık 30 dakika yürüyün.
  • Merdiven çıkarken sağlam bacağınızla, inerken ameliyatlı bacağınızla adım atın.
  • Kompresyon çorabı önerildiyse, genellikle en az 6 hafta kullanın.
  • Hafif ayak bileği ağırlıkları ve sabit bisiklet genellikle 4-6. haftada programa eklenir; bunları ekibinizin önerisiyle başlatın.

Kaçınılmalı

  • İlk 3 ay ağır ev işlerinden
  • Önerilen süre dolmadan araç kullanmaktan
  • Koşu, zıplama ve yüksek darbeli sporlardan; bunlardan genellikle kalıcı olarak kaçınılması önerilir

Riskler ve protezin ömrü

Her ameliyatta olduğu gibi diz protezinin de riskleri vardır. Başlıca komplikasyonlar şunlardır:

  • Enfeksiyon: Ciddi eklem enfeksiyonu hastaların %2'sinden azında görülür. Yara enfeksiyonu derine yayılırsa ek ameliyat gerekebilir.
  • Pıhtı: Bacak toplardamarlarında pıhtı en sık komplikasyonlardan biridir ve taburculuktan haftalar sonra da oluşabilir.
  • Sertlik ve süregen ağrı: Bazı hastalarda dizde sertlik veya süregen ağrı kalabilir.
  • Diğer: Seyrek olarak sinir, damar veya bağ hasarı; dizde dengesizlik; zamanla protez parçalarının aşınması veya gevşemesi.

Protez ne kadar dayanır

AAOS'a göre modern diz protezlerinin %90'dan fazlası 15 yıl sonra da iyi çalışmaktadır. NHS, diz protezlerinin çoğunun yaklaşık 25 yıl dayandığını belirtir. Protezin ömrü kişiden kişiye değişir.

Ameliyattan sonra acil belirtiler

Bu belirtiler ameliyattan haftalar sonra da ortaya çıkabilir.

  • Nefes darlığı veya göğüs ağrısı varsa hemen 112'yi arayın (akciğerde pıhtı şüphesi).
  • Bacakta zonklayan ağrı, şişlik ve renk değişikliği varsa acil servise başvurun (bacakta pıhtı şüphesi).
  • Yüksek ateş, giderek artan diz ağrısı, yaradan kötü kokulu akıntı veya yayılan kızarıklık varsa acil servise başvurun ya da ameliyatı yapan ekibe hemen ulaşın.
  • Protezli dizde ani başlayan şiddetli ağrı, sıcaklık ve şişlikle birlikte ateş varsa acil servise başvurun (eklem enfeksiyonu şüphesi).

Sık sorulan sorular

Total protez ile kısmi protez arasındaki fark nedir?

Total protezde uyluk ve kaval kemiğinin eklem yüzeyleri (çoğu zaman diz kapağının arka yüzü de) değiştirilir; kısmi protezde yalnızca hasarlı bölme değiştirilir. Seçim, kireçlenmenin dizin kaç bölmesini etkilediğine bağlıdır. Yalnızca iç bölme etkilenmişse kılavuzlar iki seçeneğin birlikte konuşulmasını önerir.

Protezden sonra dizim ne kadar bükülür?

Total diz protezinden sonra beklenen ortalama bükülme yaklaşık 115 derecedir. Bu değer kişiden kişiye değişir.

Protezle spor yapabilir miyim?

Yürüyüş günlük programın parçasıdır ve sabit bisiklet rehabilitasyonda genellikle 4-6. haftada eklenir. Koşu, zıplama ve yüksek darbeli sporlardan ise genellikle kalıcı olarak kaçınılması önerilir.

Ameliyattan önce kortizon iğnesi yaptırabilir miyim?

Protez planlanan dize kortizon enjeksiyonu yapıldıysa, ameliyat için en az 3 ay beklenmesi önerilir. Bu nedenle yakın zamanda yapılan enjeksiyonları ameliyat öncesi görüşmede mutlaka belirtin.

İlgili konular

Diz sayfasına dön

İlgili yazılar

Kaynaklar

11 kaynağı göster
  1. Total Knee Replacement (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
  2. Arthritis of the Knee (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
  3. Total Knee Replacement Exercise Guide (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
  4. Recovering from a knee replacement (yeni sekmede açılır) (NHS)
  5. Complications of a knee replacement (yeni sekmede açılır) (NHS)
  6. Joint replacement (primary): hip, knee and shoulder (NG157), Recommendations (yeni sekmede açılır) (NICE)
  7. Osteoarthritis in over 16s: diagnosis and management (NG226), Recommendations (yeni sekmede açılır) (NICE)
  8. Cortisone Shot (Steroid Injection) (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
  9. DVT (deep vein thrombosis) (yeni sekmede açılır) (NHS)
  10. Septic arthritis (yeni sekmede açılır) (NHS)
  11. Arthroscopy (yeni sekmede açılır) (NHS)

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel değerlendirmenin yerini tutmaz. Hangi tedavinin size uygun olduğuna, muayene ve gerekli tetkiklerden sonra birlikte karar verilir.

Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.

Tıbbi içerik Op. Dr. Hakkı Yıldırım tarafından incelendi: 9 Kasım 2026. Son güncelleme: 17 Ekim 2026.

Diz protezi (artroplasti) hakkında sorunuz mu var?

Güncel muayene günleri ve randevu bilgisi için lütfen telefonla ulaşın.