Omuz · Tedavi yöntemi
Omuz protezi
Omuz protezi (artroplasti), hasarlı omuz eklemi yüzeylerinin protez parçalarıyla değiştirilmesidir. Total, ters total ve yarım protez olmak üzere farklı türleri vardır. İleri omuz artritinde ve rotator manşet yırtığına bağlı eklem hasarında, ameliyatsız tedaviler yetersiz kaldığında düşünülür.
Tıbbi inceleme: 9 Kasım 2026Editör: Op. Dr. Hakkı Yıldırım
- Ne yapılır
- Hasarlı eklem yüzeyleri protezle değiştirilir
- Türleri
- Total, ters total ve yarım protez
- Ameliyat süresi
- Yaklaşık 2 saat
- Askı süresi
- Genellikle 2-6 hafta
Bu sayfada · 9 başlık
Omuz protezi nedir
Omuz protezi ameliyatında (artroplasti) kol kemiğinin başı ve gerekirse eklem yuvası (glenoid), metal, plastik veya seramik parçalardan oluşan protezle değiştirilir. Bu ameliyat, eklemi koruyarak küçük kesilerden kamerayla yapılan omuz artroskopisinden farklıdır.
Omuz artriti ve protez
Omuz protezi, omuz eklemini bozan çeşitli artrit türlerinde gündeme gelir:
- Kireçlenme (osteoartrit), genellikle 50 yaş üstünde
- Romatoid artrit
- Eski bir yaralanmaya bağlı (travma sonrası) artrit
- Rotator manşet yırtığı artropatisi (uzun süredir var olan büyük rotator manşet yırtığına bağlı eklem hasarı)
- Avasküler nekroz (kemiğin kanlanmasının bozulması)
Röntgende görülen artrit her zaman ağrıyı açıklamaz. Bu nedenle protez kararı yalnızca röntgen bulgularına göre değil, ağrınız, hareket kısıtlılığınız ve muayene bulgularınızla birlikte verilir. Daha erken evrede kullanılan seçenekler için Rotator manşet yırtığı sayfasına bakabilirsiniz.
Hangi durumlarda düşünülür
Aşağıdaki durumlar bir arada olduğunda omuz protezi seçeneği konuşulabilir.
- Aktiviteyle ve zamanla artan, geceleri de süren omuz ağrısı
- Günlük işleri zorlaştıran hareket kısıtlılığı
- Aktivite düzenleme, fizyoterapi, ilaçlar ve kortizon enjeksiyonuna rağmen yeterli rahatlama sağlanamaması
- Muayene ve görüntülemede ileri eklem hasarının gösterilmesi
- Rotator manşetin yetersiz olduğu ve eklem hasarının eşlik ettiği durumlar (ters protez için)
Protez türleri
Hangi protezin uygun olduğu, rotator manşetin sağlam olup olmadığına ve eklem yuvasındaki kemiğin durumuna göre belirlenir.
-
Artroplasti (eklem protezi)
Total omuz protezi
Kol kemiğinin başı ve eklem yuvası (glenoid) protez parçalarıyla değiştirilir.
- Hangi durumlarda?
- Rotator manşeti sağlam ve glenoid kemiği yeterli olan kişilerde, omuz kireçlenmesinde önerilen seçenektir.
- Bilinmesi gerekenler
- Rotator manşet yetersiz olduğunda uygun değildir; bu durumda ters protez düşünülür.
-
Artroplasti (eklem protezi)
Ters total omuz protezi
Rotator manşetin işlevini yitirdiği omuzlar için tasarlanmış bir protez türüdür. Kolu kaldırırken rotator manşet yerine deltoid kasının gücünden yararlanır.
- Hangi durumlarda?
- Rotator manşet yırtığı artropatisinde ve rotator manşetin yetersiz olduğu diğer durumlarda.
- Bilinmesi gerekenler
- Diğer protez türlerinde olduğu gibi enfeksiyon, gevşeme, çıkık ve sinir hasarı riskleri vardır.
-
Artroplasti (eklem protezi)
Yarım protez (hemiartroplasti)
Yalnızca kol kemiğinin başı protezle değiştirilir; eklem yuvası korunur.
- Hangi durumlarda?
- Seçilmiş durumlarda; uygunluğu kişisel değerlendirmeyle belirlenir.
- Bilinmesi gerekenler
- Kireçlenmede total protezin, yarım proteze göre ağrıyı daha iyi kontrol ettiği bildirilmiştir.
Ameliyat ve iyileşme süreci
Aşağıdaki süreler kaynaklarda bildirilen genel aralıklardır; kişiden kişiye değişir.
- 01
Ameliyat
Ameliyat yaklaşık 2 saat sürer. Birçok hasta ertesi gün taburcu olur.
- 02
Erken rehabilitasyon
Fizyoterapi mümkünse ameliyat günü, en geç 24 saat içinde başlar. Günlük yaşam aktiviteleri ve ev egzersiz programı öğretilir.
- 03
Askı dönemi
Kol genellikle 2-6 hafta askıda tutulur. Yemek yeme, giyinme ve kişisel bakım gibi işler çoğunlukla 2 hafta civarında yapılabilir hale gelir.
- 04
Ev egzersizleri
Günde 2-3 kez yapılan ev egzersizleri en az bir ay sürdürülür.
- 05
Günlük yaşama dönüş
Araç kullanmaya genellikle 2-6 hafta sonra dönülür. Günlük yaşamda zorlanan veya kendi başına ilerleyemeyen kişilere denetimli rehabilitasyon sunulabilir.
Protezli omuzla günlük yaşam
Protezi korumak ve riskleri azaltmak için bazı önlemler önerilir.
Önerilir
- Ev egzersizlerinizi önerilen sıklıkta ve sürede yapın.
- Askıyı önerilen süre boyunca kullanın.
- Ameliyatlı omzunuzda ateş, kızarıklık, akıntı veya artan ağrı fark ederseniz hemen başvurun; enfeksiyon yıllar sonra bile gelişebilir.
Kaçınılmalı
- Temas sporlarından kaçının.
- Tekrarlayan ağır kaldırma gerektiren işlerden kaçının.
- Hekiminizin önerdiği süreden önce araç kullanmayın.
Riskler
Omuz protezi planlı bir ameliyattır; olası riskler ameliyattan önce sizinle ayrıntılı olarak konuşulur. Kılavuzlar, alternatiflerin, yararların ve risklerin yanı sıra ileride ek ameliyat gerekebileceğinin de konuşulmasını önerir.
- Enfeksiyon: Ameliyattan hemen sonra veya yıllar sonra gelişebilir. Protezli eklemlerde eklem enfeksiyonu riski daha yüksektir ve bazen protezin çıkarılması gerekebilir.
- Aşınma, gevşeme ve çıkık: Protez parçaları zamanla aşınabilir veya gevşeyebilir; protez yerinden çıkabilir.
- Sinir hasarı: Ameliyat sırasında omuz çevresindeki sinirler etkilenebilir.
- Protez çevresinde kırık: Protezin çevresindeki kemikte kırık oluşabilir.
- Pıhtı: Her ameliyat bacak toplardamarlarında pıhtı riskini artırır; pıhtı taburculuktan haftalar sonra da oluşabilir. Tek bacakta ağrılı şişlik, nefes darlığı veya göğüs ağrısında 112'yi arayın.
Sık sorulan sorular
Omuz protezi ile omuz artroskopisi arasındaki fark nedir?
Artroskopi, eklemi koruyarak küçük kesilerden kamerayla yapılan bir ameliyattır; tendon veya bağ onarımı gibi işlemler bu yöntemle yapılır. Omuz protezinde ise hasarlı eklem yüzeyleri çıkarılır ve yerine protez parçaları konur. Hafif artritte artroskopi bazen uygulanabilir, ancak sağladığı rahatlama çoğu zaman geçicidir ve ileri artritte önerilmez.
Ters omuz protezi kimlere uygulanır?
Ters total omuz protezi, rotator manşetin işlevini yitirdiği omuzlarda, özellikle uzun süredir var olan büyük rotator manşet yırtığına bağlı eklem hasarında (rotator manşet yırtığı artropatisi) uygulanır. Bu protez, kolu kaldırırken deltoid kasının gücünden yararlanır.
Ameliyattan sonra ne zaman araba kullanabilirim?
Omuz protezinden sonra araç kullanmaya genellikle 2-6 hafta sonra dönülür. Bu süre, askının ne kadar kullanıldığına ve iyileşmenizin seyrine göre değişir.
Eklem kayganlaştırıcı iğneler omuz artritinde işe yarar mı?
Eklem kayganlaştırıcı (hyaluronik asit) enjeksiyonlar omuz artriti için önerilmez. Kortizon enjeksiyonu çoğu zaman yardımcı olur, ancak etkisi geçicidir. Glukozamin ve kondroitin gibi takviyelerin kanıtı zayıftır.
İlgili konular
- Omuz · Hastalık / sorunRotator manşet yırtığıRotator manşet, kol kemiğinin başını saran ve kolu kaldırıp döndürmede görev alan kas ve tendon grubudur. Yırtığı gece ağrısı, kol kaldırmada ağrı ve güçsüzlük yapabilir. Hastaların çoğunda ameliyatsız tedavi yarar sağlar; seçilmiş durumlarda artroskopik tamir yapılır.
- Kalça · Tedavi yöntemiKalça proteziKalça protezi (artroplasti), hasarlı kalça eklemi yüzeylerinin çıkarılıp yerine metal, plastik veya seramik parçalar yerleştirilmesidir. İleri kireçlenme, avasküler nekroz ve bazı kalça kırıklarında, ameliyatsız tedaviler yetersiz kaldığında düşünülür.
- Diz · Tedavi yöntemiDiz protezi (artroplasti)Diz protezi (artroplasti), ileri kireçlenmede aşınmış eklem yüzeylerinin metal ve plastik parçalarla değiştirilmesidir. Hasar tek bölmeyle sınırlıysa kısmi, yaygınsa total protez düşünülür. Karar; ağrı, günlük yaşamdaki kısıtlılık ve ameliyatsız tedavilere yanıt birlikte değerlendirilerek verilir.
İlgili yazılar
- Ortopedik ameliyat sonrası rehabilitasyon: ilk haftalar ve uyarı belirtileriOrtopedik ameliyattan sonra iyileşmenin önemli bir kısmı rehabilitasyonla sağlanır. Bu yazıda diz ve kalça protezi, omuz ameliyatları ve ön çapraz bağ rekonstrüksiyonundan sonraki ilk haftalarda genel olarak neler beklendiğini ve hangi belirtilerde hemen başvurmanız gerektiğini bulabilirsiniz.
- Omuz ağrısının nedenleri: rotator manşetten boyunaOmuz ağrısının sık nedenleri arasında rotator manşet sorunları, sıkışma sendromu, donuk omuz, omuz çıkığı ve kireçlenme bulunur; ağrı bazen boyundan da kaynaklanabilir. Bu yazıda belirtilerin neyi düşündürebileceğini ve hangi durumlarda acil başvurmanız gerektiğini anlatıyoruz.
- Artroskopi ile artroplasti arasındaki farkArtroskopi, eklemin içine küçük kesilerden kamera ve ince aletlerle girilerek yapılan kapalı ameliyattır. Artroplasti ise hasarlı eklem yüzeylerinin protezle değiştirilmesidir. Bu yazıda iki yöntemin hangi sorunlarda düşünüldüğünü, iyileşme sürelerini ve risklerini karşılaştırıyoruz.
- Ameliyatsız ortopedik tedavi: hangi yöntemin kanıtı var?Egzersiz, kilo yönetimi, ilaçlar ve enjeksiyonlar ameliyatsız ortopedik tedavinin temel parçalarıdır; ancak her yöntemin kanıt düzeyi aynı değildir. Bu yazıda kılavuzların neyi önerdiğini, kortizon, hyaluronik asit ve PRP enjeksiyonları hakkında bilinenleri ve NICE'ın önermediği yöntemleri özetliyoruz.
Kaynaklar
- Shoulder Joint Replacement (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Arthritis of the Shoulder (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Joint replacement (primary): hip, knee and shoulder (NG157) (yeni sekmede açılır) (NICE)
- Septic arthritis (yeni sekmede açılır) (NHS)
- DVT (deep vein thrombosis) (yeni sekmede açılır) (NHS)
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel değerlendirmenin yerini tutmaz. Hangi tedavinin size uygun olduğuna, muayene ve gerekli tetkiklerden sonra birlikte karar verilir.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Tıbbi içerik Op. Dr. Hakkı Yıldırım tarafından incelendi: 9 Kasım 2026. Son güncelleme: 17 Ekim 2026.
Omuz protezi hakkında sorunuz mu var?
Güncel muayene günleri ve randevu bilgisi için lütfen telefonla ulaşın.