Omuz · Hastalık / sorun
Rotator manşet yırtığı
Rotator manşet, kol kemiğinin başını saran ve kolu kaldırıp döndürmede görev alan kas ve tendon grubudur. Yırtığı gece ağrısı, kol kaldırmada ağrı ve güçsüzlük yapabilir. Hastaların çoğunda ameliyatsız tedavi yarar sağlar; seçilmiş durumlarda artroskopik tamir yapılır.
Tıbbi inceleme: 9 Kasım 2026Editör: Op. Dr. Hakkı Yıldırım
- Sık belirtiler
- Gece ağrısı, kol kaldırmada ağrı ve güçsüzlük
- Risk
- 40 yaşından sonra artar
- Tanı
- Muayene; ultrason veya MR
- Tedavi
- Fizyoterapi; gerekirse artroskopik tamir
Bu sayfada · 9 başlık
Rotator manşet yırtığı nedir
Rotator manşet, kol kemiğinin (humerus) başını saran ve omzun hareketinde görev alan kas ve tendonlardan oluşur. Bu tendonlardaki yırtık, omzun kaldırma ve döndürme gücünü azaltabilir ve ağrıya yol açabilir.
Yırtıklar nasıl oluşur
- Akut yırtık: Düşme ya da ağır bir yükü ani kaldırma gibi bir yaralanmayla oluşur. Köprücük kemiği kırığı veya omuz çıkığıyla birlikte görülebilir. Gençlerdeki yırtıkların çoğu yaralanmaya bağlıdır.
- Dejeneratif yırtık: Tendonun yıllar içinde aşınmasıyla gelişir. Tekrarlayan baş üstü hareketler de bu tür yırtıklara katkıda bulunur. Yırtık riski 40 yaşından sonra artar.
Belirtiler
Bazı yırtıklar ağrı yapmaz, ancak güçsüzlüğe yol açabilir.
- Dinlenirken ve geceleri ağrı, özellikle o omzun üzerine yatınca
- Kolu kaldırırken veya indirirken ağrı
- Kolu kaldırma ve döndürmede güçsüzlük
- Bazı hareketlerde omuzda çıtırtı
Tanı
Tanı muayeneyle başlar: omuzdaki hassasiyet, hareket açıklığı ve kas gücü değerlendirilir. Benzer yakınmalara yol açabilen boyun kaynaklı sorunlar ve eklem kireçlenmesi de gözden geçirilir.
- Röntgen: Rotator manşet yırtığında genellikle normaldir, ancak başka nedenleri dışlamaya yarar.
- Ultrason veya MR: Yırtığın yerini ve büyüklüğünü gösterir. Ultrasonun doğruluğu, uygulayan kişinin deneyimine bağlıdır.
- MR: Kasların durumundan yırtığın ne kadar eski olduğu hakkında bilgi verir. Bu bilgi, tamirin uygun olup olmadığı değerlendirilirken kullanılır.
Tedavi seçenekleri
Kaynaklara göre rotator manşet yırtığı olan hastaların yaklaşık %80-85'inde ağrı ve işlev ameliyatsız tedaviyle iyileşir. Ameliyatsız tedavinin dezavantajı, yırtığın zamanla büyüyebilmesidir.
-
Ameliyatsız tedavi
Dinlenme ve aktivite düzenleme
Ağrıyı artıran baş üstü aktivitelerin bir süre azaltılması.
- Hangi durumlarda?
- Tedavinin ilk basamağı olarak.
- Bilinmesi gerekenler
- Omzun tümüyle hareketsiz bırakılması önerilmez; uzun süreli hareketsizlik omuzda sertliğe zemin hazırlayabilir.
-
Ameliyatsız tedavi
İltihap giderici ilaçlar
Steroid olmayan iltihap giderici ilaçlar (NSAİİ) ağrıyı ve şişliği azaltabilir.
- Hangi durumlarda?
- Ağrılı dönemlerde, egzersiz programına destek olarak.
- Bilinmesi gerekenler
- Yırtığı iyileştirmez; yan etkileri nedeniyle uzun süreli kullanım hekim kontrolünde olmalıdır.
-
Rehabilitasyon
Fizik tedavi ve güçlendirme egzersizleri
Omuz hareketini geri kazandırmaya ve omuz kaslarını güçlendirmeye yönelik egzersizlerdir; genellikle evde sürdürülecek bir programla devam eder.
- Hangi durumlarda?
- Ameliyatsız tedavinin temel parçası olarak ve ameliyattan sonra.
- Bilinmesi gerekenler
- Sonuçlar haftalar ve aylar içinde ortaya çıkar; düzenli ev egzersizi gerektirir.
-
Enjeksiyon tedavisi
Kortizon (kortikosteroid) enjeksiyonu
Omuza yapılan kortizon enjeksiyonu ağrıyı azaltabilir; hastaların yaklaşık üçte ikisinde en az 3 ay rahatlama sağladığı bildirilmiştir.
- Hangi durumlarda?
- Ağrının egzersiz programını ve uykuyu belirgin olarak bozduğu durumlarda.
- Bilinmesi gerekenler
- Etkisi geçicidir ve yırtığı onarmaz. Tendon dokusunu olumsuz etkileyebileceği için sık tekrarlanmaz.
-
Artroskopik (kapalı) cerrahi
Artroskopik rotator manşet tamiri
Omza küçük kesilerden kamera ve ince aletlerle girilerek yırtık tendon kemiğe yeniden tutturulur. En sık kullanılan tamir yöntemidir ve çoğunlukla günübirlik yapılır.
- Hangi durumlarda?
- Ameliyatın düşünülebileceği durumlar aşağıda listelenmiştir.
- Bilinmesi gerekenler
- Her tamirde yeniden yırtılma mümkündür; büyük yırtıklarda bu olasılık daha yüksektir. Yeniden yırtılan hastaların ağrısı ve işlevi her zaman kötüleşmez.
-
Açık cerrahi
Açık ve mini-açık tamir
Tendon daha büyük (açık) veya daha küçük (mini-açık) bir kesiyle onarılır.
- Hangi durumlarda?
- Yırtığın özelliklerine ve cerrahın değerlendirmesine göre.
- Bilinmesi gerekenler
- Ağrı, kuvvet ve memnuniyet sonuçları artroskopik tamirle benzerdir; cerrahın deneyimi, teknik seçiminden daha önemlidir.
-
Artroplasti (eklem protezi)
Ters total omuz protezi
Uzun süredir var olan büyük bir yırtığa bağlı olarak omuz ekleminde artrit geliştiğinde (rotator manşet yırtığı artropatisi) uygulanan protez türüdür. Rotator manşet yerine deltoid kasının gücünden yararlanır.
- Hangi durumlarda?
- Rotator manşet yırtığı artropatisinde.
- Bilinmesi gerekenler
- Protez ameliyatının enfeksiyon, gevşeme ve çıkık gibi kendine özgü riskleri vardır.
Ameliyatın düşünülebileceği durumlar
Cerrahi kararı kişisel değerlendirmeyle verilir. Aşağıdaki durumlar ameliyat seçeneğini öne çıkarabilir.
- Belirtilerin 6-12 ay sürmesi
- Yırtığın büyük (3 cm'den büyük) ve çevre doku kalitesinin iyi olması
- Belirgin güçsüzlük ve işlev kaybı
- Yırtığın yeni bir yaralanmayla oluşmuş olması
Tamir sonrası rehabilitasyon
Onarılan tendonun iyileşmesi zaman alır; rehabilitasyon bu nedenle aşamalı ilerler. Süreler genel bilgi amaçlıdır.
- 01
Askı dönemi
Kol genellikle 4-6 hafta askıda tutulur.
- 02
Pasif hareket
İlk 4-6 hafta içinde omuz, kas gücü kullanılmadan dışarıdan yardımla hareket ettirilir.
- 03
Aktif hareket
Yaklaşık 4-6. haftada kişi kolunu kendi kas gücüyle hareket ettirmeye başlar.
- 04
Güçlendirme
Yaklaşık 8-12. haftada kas güçlendirme egzersizleri başlar.
- 05
İşlevsel iyileşme
Çoğu hasta 4-6 ayda işlevsel harekete ve yeterli güce ulaşır. Rehabilitasyona düzenli katılım, sonucu etkileyen önemli etkenlerden biridir.
Sık sorulan sorular
Ameliyat olmazsam yırtık büyür mü?
Ameliyatsız tedavi hastaların çoğunda ağrıyı ve işlevi iyileştirir, ancak yırtık zamanla büyüyebilir. Bu nedenle ameliyatsız tedavi seçilen kişilerde yakınmaların seyri izlenir; güçsüzlük artarsa yeniden değerlendirme yapılır.
Ameliyatın sonucunu neler etkiler?
Kaynaklara göre kötü doku kalitesi, büyük veya masif yırtık, 65 yaş üstü olmak, sigara kullanımı ve yetersiz rehabilitasyon sonucu olumsuz etkileyebilir. Sigarayı bırakmak ve rehabilitasyon programına düzenli katılmak, kişinin kendisinin katkı sağlayabileceği alanlardır.
PRP tamirin iyileşmesine yardımcı olur mu?
Rotator manşet cerrahisine PRP eklenmesinin uzun dönemde omuz işlevini değiştirmediği gösterilmiştir. Kas, bağ ve tendon yaralanmalarında PRP kullanımını destekleyecek yeterli kanıt bulunmamaktadır.
Ameliyattan sonra ne zaman normal işlerime dönebilirim?
Kol genellikle 4-6 hafta askıda kalır ve güçlendirme egzersizleri yaklaşık 8-12. haftada başlar. Çoğu hasta 4-6 ayda günlük işler için yeterli harekete ve güce ulaşır; ağır işlere dönüş, iyileşmenin seyrine göre planlanır.
İlgili konular
- Omuz · Hastalık / sorunOmuz sıkışma sendromuOmuz sıkışma sendromu (impingement), kolu kaldırırken rotator manşet tendonları ve bursanın akromiyon altında sıkışıp iltihaplanmasıdır. Tedavinin temeli uzun süreli egzersizdir. Güncel kanıtlar, subakromiyal dekompresyon ameliyatının birinci seçenek olmadığını gösterir.
- Omuz · Tedavi yöntemiOmuz proteziOmuz protezi (artroplasti), hasarlı omuz eklemi yüzeylerinin protez parçalarıyla değiştirilmesidir. Total, ters total ve yarım protez olmak üzere farklı türleri vardır. İleri omuz artritinde ve rotator manşet yırtığına bağlı eklem hasarında, ameliyatsız tedaviler yetersiz kaldığında düşünülür.
- Omuz · Hastalık / sorunDonuk omuzDonuk omuz (adeziv kapsülit), omuz eklemini saran kapsülün kalınlaşıp gerginleşmesiyle ortaya çıkan ağrı ve sertliktir. Zamanla düzelir, ancak tam iyileşme 3 yıla kadar sürebilir. Tedavide fizyoterapi, ilaçlar ve enjeksiyonlar kullanılır; ameliyat bu yöntemlere yanıt alınamadığında düşünülür.
İlgili yazılar
- Ortopedik ameliyat sonrası rehabilitasyon: ilk haftalar ve uyarı belirtileriOrtopedik ameliyattan sonra iyileşmenin önemli bir kısmı rehabilitasyonla sağlanır. Bu yazıda diz ve kalça protezi, omuz ameliyatları ve ön çapraz bağ rekonstrüksiyonundan sonraki ilk haftalarda genel olarak neler beklendiğini ve hangi belirtilerde hemen başvurmanız gerektiğini bulabilirsiniz.
- Omuz ağrısının nedenleri: rotator manşetten boyunaOmuz ağrısının sık nedenleri arasında rotator manşet sorunları, sıkışma sendromu, donuk omuz, omuz çıkığı ve kireçlenme bulunur; ağrı bazen boyundan da kaynaklanabilir. Bu yazıda belirtilerin neyi düşündürebileceğini ve hangi durumlarda acil başvurmanız gerektiğini anlatıyoruz.
- Artroskopi ile artroplasti arasındaki farkArtroskopi, eklemin içine küçük kesilerden kamera ve ince aletlerle girilerek yapılan kapalı ameliyattır. Artroplasti ise hasarlı eklem yüzeylerinin protezle değiştirilmesidir. Bu yazıda iki yöntemin hangi sorunlarda düşünüldüğünü, iyileşme sürelerini ve risklerini karşılaştırıyoruz.
- Ameliyatsız ortopedik tedavi: hangi yöntemin kanıtı var?Egzersiz, kilo yönetimi, ilaçlar ve enjeksiyonlar ameliyatsız ortopedik tedavinin temel parçalarıdır; ancak her yöntemin kanıt düzeyi aynı değildir. Bu yazıda kılavuzların neyi önerdiğini, kortizon, hyaluronik asit ve PRP enjeksiyonları hakkında bilinenleri ve NICE'ın önermediği yöntemleri özetliyoruz.
Kaynaklar
- Rotator Cuff Tears (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Rotator Cuff Tears: Surgical Treatment Options (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Arthritis of the Shoulder (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Shoulder Joint Replacement (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Frozen Shoulder (Adhesive Capsulitis) (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Cortisone Shot (Steroid Injection) (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Platelet-Rich Plasma (PRP) (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
- Platelet-rich therapies for musculoskeletal soft tissue injuries (Moraes ve ark.) (yeni sekmede açılır) (Cochrane)
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel değerlendirmenin yerini tutmaz. Hangi tedavinin size uygun olduğuna, muayene ve gerekli tetkiklerden sonra birlikte karar verilir.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Tıbbi içerik Op. Dr. Hakkı Yıldırım tarafından incelendi: 9 Kasım 2026. Son güncelleme: 17 Ekim 2026.
Rotator manşet yırtığı hakkında sorunuz mu var?
Güncel muayene günleri ve randevu bilgisi için lütfen telefonla ulaşın.