İçeriğe geç
Op. Dr. Hakkı YıldırımOrtopedi ve Travmatoloji (ana sayfa)

Hastalıklar ve belirtiler4 dakikalık okuma

Diz ağrısının olası nedenleri: belirtiler neyi düşündürür?

Diz ağrısının nedeni; ağrının nasıl başladığına, hangi hareketlerle arttığına ve takılma, boşalma, şişlik gibi eşlik eden belirtilere göre farklı olabilir. Bu yazıda sık görülen nedenleri, belirtilerin neyi düşündürebileceğini ve hangi durumlarda acil başvurmanız gerektiğini bulabilirsiniz.

Hazırlayan: Editör ekibi · Tıbbi inceleme: Op. Dr. Hakkı Yıldırım

Bu sayfada · 5 başlık
Ekranda diz ekleminin görüntüsü (temsili görsel)
Temsili görsel, yapay zekâ ile üretilmiştir.

Diz, vücudun yükünü taşıyan ve hem sporda hem günlük yaşamda çok zorlanan bir eklemdir. Bu yüzden diz ağrısının birçok farklı nedeni olabilir. Ağrının nasıl başladığı, nerede hissedildiği ve hangi belirtilerin eşlik ettiği olası nedeni düşündürür; tanıyı ise muayene koyar.

Ağrı nasıl başladı?

Bir yaralanmanın ardından ani başlayan ağrı

Spor sırasında dizin ani dönmesi, sıçrayıp yanlış basma ya da bir darbeden sonra başlayan ağrıda sık düşünülen iki yapı ön çapraz bağ ve menisküstür.

  • Ön çapraz bağ yaralanması: Yaralanma anında "pat" diye bir ses duyulabilir ve diz boşalır. Ağrı ve şişlik genellikle ilk 24 saat içinde ortaya çıkar; dizi hareket ettirmek zorlaşır, yürürken rahatsızlık hissedilir. Ayrıntılar için ön çapraz bağ yaralanması sayfasına bakabilirsiniz.
  • Menisküs yırtığı: Ağrı, sertlik ve şişlik çoğu zaman yaralanmadan sonraki 2-3 gün içinde belirginleşir. Dizde takılma veya kilitlenme, boşalma hissi ve dizi tam bükememe ya da tam düzleştirememe görülebilir. Menisküs hakkında daha fazlası için menisküs yırtığı sayfasını okuyabilirsiniz.

Eklem kıkırdağının hasarı da sıklıkla menisküs veya bağ yırtığıyla birlikte görülür. Kıkırdak kendi kendine iyi iyileşmez ve röntgende görünmez.

Zamanla yavaş başlayan ağrı

  • Diz kireçlenmesi (osteoartrit): Ağrı, şişlik ve sertlik genellikle yavaş başlar; sabah kalkınca ya da bir süre oturduktan sonra kötüleşir. Takılma, çıtırtı (krepitasyon), güçsüzlük veya dizin boşalması eşlik edebilir; birçok kişi hava değişiminde ağrının arttığını söyler. Sabah sertliği genellikle 30 dakikadan kısa sürer. Kireçlenme en sık 50 yaş ve üzerinde görülür; fazla kilo, önceki diz yaralanması veya ameliyatı, ailede kireçlenme öyküsü ve kadın cinsiyet riski artırır. Ayrıntılar diz kireçlenmesi sayfasında.
  • Diz önü ağrısı (patellofemoral ağrı sendromu): Diz önünde, genellikle yavaş başlayan ve aktiviteyle ilişkili künt bir ağrıdır. Merdiven çıkarken, koşarken, zıplarken ve çömelirken artar. Araba veya uçak yolculuğu gibi dizlerin uzun süre bükülü kaldığı oturuşlardan sonra da belirginleşebilir. Antrenmanın birden artırılması, uyluk ve kalça kaslarındaki zayıflık ve diz kapağının oluğunda düzgün kaymaması başlıca nedenler arasındadır.

Belirtiler neyi düşündürür?

Aynı belirti farklı sorunlarda görülebilir. Aşağıdaki eşleştirmeler yalnızca yol göstericidir.

Takılma ve kilitlenme

Dizin bir noktada takılması veya kilitlenmesi menisküs yırtığını düşündürür; kireçlenmede de görülebilir. Dizin gerçekten kilitlenip tam düzleştirilemediği durumlar ayrıca önemlidir ve muayeneyle değerlendirilmelidir.

Boşalma hissi

Dizin "boşalması" ön çapraz bağ yaralanmasının tipik belirtisidir. Menisküs yırtığında ve kireçlenmeye bağlı güçsüzlükte de görülebilir.

Şişlik

Yaralanmadan sonraki ilk 24 saatte gelişen şişlik bağ yaralanmasını, 2-3 gün içinde belirginleşen şişlik menisküs yırtığını düşündürebilir. Kireçlenmede de dizde şişlik olabilir. Şişliğe ateş, sıcaklık ve kızarıklık eşlik ediyorsa durum farklıdır; aşağıdaki acil belirtilere bakın.

Çıtırtı

Dizden gelen çıtırtı (krepitasyon) kireçlenmede sık görülür. Diz önü ağrısında da merdiven çıkarken veya oturup kalkarken çıtırtı duyulabilir. Çıtırtı tek başına tanı koydurmaz; diğer belirtilerle birlikte değerlendirilir.

Ağrının kaynağı dizde olmayabilir

Kalça kireçlenmesinde ağrı en sık kasıkta hissedilir, ancak dize de yayılabilir. Bu yüzden diz ağrısının değerlendirilmesinde kalça da muayene edilebilir.

Ne zaman acil başvurmalısınız?

Aşağıdaki durumlarda beklemeden 112'yi arayın ya da acil servise başvurun:

  • Sıcak, şiş ve kızarık diz ile ateş: Dizde ani başlayan şiddetli ağrı, dizi hareket ettirememe ve ateş eklem enfeksiyonunu (septik artrit) düşündürür. Diz protezi olanlarda bu risk daha yüksektir.
  • Tek bacakta ağrı ve şişlik: Zonklayıcı ağrı, şişlik ve renk değişikliği bacak toplardamarında pıhtı (derin ven trombozu) belirtisi olabilir. Buna nefes darlığı veya göğüs ağrısı eşlik ediyorsa 112'yi arayın.
  • Ciddi düşme veya kaza sonrası: Bacağa basamama, belirgin şekil bozukluğu ya da ayağın soluk, soğuk veya morarmış olması.

Diz ağrısının tanısı nasıl konur?

Tanının temeli öykü ve muayenedir. Doktorunuz ağrının nasıl başladığını ve hangi hareketlerle arttığını sorar; dizdeki şişliği, ısı artışını, hassas noktaları, hareket açıklığını, dizin dengesini ve yürüyüşünüzü değerlendirir. Menisküs için eklem çizgisinde hassasiyet aranır ve McMurray testi gibi özel testler yapılır. Ön çapraz bağ yaralanmasında da öykü ve sağlam dizle karşılaştırmalı muayene çoğu zaman tanı için yeterlidir.

Görüntüleme her zaman gerekmez:

  • 45 yaş ve üzerinde, aktiviteyle artan diz ağrısı olan ve sabah sertliği hiç olmayan ya da 30 dakikayı geçmeyen kişilerde kireçlenme tanısı genellikle görüntülemesiz konur.
  • Röntgen menisküsü ve bağları göstermez; ancak kireçlenme gibi başka nedenleri ayırt etmeye yardımcı olur.
  • Akut menisküs yırtığında en doğru tetkik MR'dır. Ön çapraz bağ tanısı için MR şart değildir, ancak eşlik eden menisküs ve kıkırdak hasarını gösterir.

MR'da görülen her bulgu ağrının nedeni değildir. Menisküs yırtıkları sık görülür ve çoğu zaman tesadüfen saptanır. Bu yüzden tedavi kararı rapora göre tek başına değil, muayene bulgularıyla birlikte verilir.

İlk günlerde neler yapılabilir?

Hafif bir zorlanma veya yaralanma sonrasında ilk günlerde dinlenme, 20 dakikalık buz uygulamaları, bandaj ve bacağı yükseltmek ağrı ve şişliği azaltmaya yardımcı olabilir. Diz önü ağrısında koşu ve zıplama yerine sabit bisiklet, eliptik bisiklet veya yüzme gibi düşük etkili aktivitelere geçmek ve uyluk ile kalça kaslarını güçlendirmek önerilir. Kireçlenmede ise temel tedavi kişiye göre düzenlenmiş egzersiz ve gerekiyorsa kilo vermektir.

Dizde belirgin şişlik, takılma, kilitlenme ya da boşalma hissi varsa veya ağrı geçmiyor ve günlük yaşamınızı kısıtlıyorsa muayene olmanız uygun olur. Tedavi seçenekleri için diz tedavileri sayfasına göz atabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Dizimden çıtırtı geliyor, bu kireçlenme mi?

Çıtırtı (krepitasyon) kireçlenmede sık görülen belirtilerden biridir; diz önü ağrısı sendromunda da merdiven çıkarken veya oturup kalkarken duyulabilir. Çıtırtı tek başına tanı koydurmaz; ağrı, şişlik, takılma gibi diğer belirtilerle ve muayene bulgularıyla birlikte değerlendirilir.

Diz ağrısında hemen MR çektirmek gerekir mi?

Her zaman değil. Kireçlenme çoğu zaman muayeneyle tanınır; ön çapraz bağ yaralanmasında da öykü ve muayene çoğu kez yeterlidir. MR, örneğin akut menisküs yırtığı şüphesinde veya sonucu tedaviyi değiştirecekse istenir. MR'da görülen her bulgu da ağrının nedeni değildir.

Dizim takılıyor ve kilitleniyor; ne yapmalıyım?

Takılma ve kilitlenme menisküs yırtığını düşündürebilir; kireçlenmede de görülebilir. Dizin gerçekten kilitlenip tam düzleştirilemediği durum, yaşa bağlı menisküs yırtıklarında bile cerrahinin konuşulabildiği bir istisnadır. Bu belirtiler varsa muayene olmanız uygun olur.

Diz ağrısı kalçadan kaynaklanabilir mi?

Evet. Kalça kireçlenmesinde ağrı en sık kasıkta hissedilir, ancak dize de yayılabilir. Bu yüzden diz ağrısının değerlendirilmesinde kalça da muayene edilebilir.

İlgili tedavi sayfaları

Kaynaklar

13 kaynağı göster
  1. Meniscus Tears (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
  2. Anterior Cruciate Ligament (ACL) Injuries (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
  3. Articular Cartilage Restoration (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
  4. Arthritis of the Knee (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
  5. Osteoarthritis: Symptoms, Causes & Risk Factors (yeni sekmede açılır) (NIAMS / NIH)
  6. Osteoarthritis (yeni sekmede açılır) (NHS)
  7. Patellofemoral Pain Syndrome (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
  8. Osteoarthritis of the Hip (yeni sekmede açılır) (AAOS OrthoInfo)
  9. Septic arthritis (yeni sekmede açılır) (NHS)
  10. DVT (deep vein thrombosis) (yeni sekmede açılır) (NHS)
  11. Broken bone (Medical Encyclopedia) (yeni sekmede açılır) (MedlinePlus)
  12. Osteoarthritis in over 16s: diagnosis and management (NG226) (yeni sekmede açılır) (NICE)
  13. Arthroscopic surgery for degenerative knee arthritis and meniscal tears: a clinical practice guideline (BMJ 2017;357:j1982) (yeni sekmede açılır) (BMJ (PMC kopyası))

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve kişisel değerlendirmenin yerini tutmaz. Hangi tedavinin size uygun olduğuna, muayene ve gerekli tetkiklerden sonra birlikte karar verilir.

Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.

Tıbbi içerik Op. Dr. Hakkı Yıldırım tarafından incelendi: 20 Ekim 2026. Son güncelleme: 20 Ekim 2026.

İlgili yazılar

Muayene ve randevu

Güncel muayene günleri ve randevu bilgisi için lütfen telefonla ulaşın.